Nagietek jest rośliną o wyrazistym, nieco gorzkawym zapachu — zupełnie innym, niż wizualna radosność jego pomarańczowych i żółtych kwiatów sugeruje. Absolut nagietka (Calendula officinalis) ma głęboki, gorzko-ziołowy i żywiczny charakter, z ciepłą, nieco miodową i słodkawą bazą. W perfumerii nagietek pojawia się w niszowych, botanicznych kompozycjach, gdzie jego oryginalność jest atutem. Stosowany bywa jako element ziołowych, słonecznych i naturystycznych zapachów, nadając im autentyczności.

Imbir (Zingiber officinale) to tropikalna roślina kłączowa z rodziny imbirowatych, uprawiana w Azji, Afryce i Ameryce Tropikalnej. Olejek z kłącza imbiru zawiera m.in. gingerol, shogaol i zingiberon, tworząc charakterystyczny, świeży i pikantny zapach z nutami cytrusów, drzewa i rozgrzewającego korzenia. W perfumerii imbir jest wszechstronnym składnikiem szczytowym i sercowym -- dodaje kompozycjom energii, świeżości i pikantnego charakteru. Pojawia się w tysiącach kompozycji od świeżych fougère po orientalne. W tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej i chińskiej imbir był stosowany jako środek rozgrzewający i leczniczy od ponad 5000 lat. Ciekawostką jest, że imbir morski (olejek destylowany ze świeżego kłącza) ma zupełnie inny, bardziej cytrusowy profil niż imbir suszony stosowany kulinarnie.

Grejpfrut (Citrus paradisi) to hybryda pomarańczy i pomelo, znana od XVIII wieku — jej nazwa pochodzi od groniastego układu owoców rosnących w kiściach jak winogrona. Olejek eteryczny ze skórki grejpfruta zawiera nootkatone — związek odpowiedzialny za charakterystyczną, musującą goryczkę — oraz linalol i inne monoterpeny. Grejpfrut stał się w XX wieku symbolem świeżości i czystości w perfumerii, szczególnie po popularyzacji zapachów sportowych i aquatycznych. Olejek ma jednak bardzo krótki czas trwania, dlatego perfumerzy często wspomagają go syntetycznym nootkatonem lub estrami grejpfrutowymi. Idealny otwieracz do sportowych, zielonych i wodnych kompozycji.

Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Kadzidło jako nuta zapachowa jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych w kulturze ludzkiej — towarzyszy rytuałom religijnym, medytacji i ceremonii od tysięcy lat, od Egiptu przez Grecję i Rzym po świątynie wschodnie i zachodnie. W perfumerii termin ten oznacza zarówno żywicę olibanumową, jak i syntetyczne cząsteczki odtwarzające dymno-żywiczną, mineralną aurę spalanej żywicy. Profil jest chłodny, dymny, lekko cytrynowy i pieprzny — niezwykła kombinacja sacrum i przejrzystości. Współcześnie kadzidło jest wszechobecne w perfumach orientalnych, minimalistycznych i uniseksualnych.

Orzech włoski to nuta o wyjątkowo złożonym profilu -- łączy gorzkawy, taninowy charakter zielonej lupiny (zewnętrznej otoczki) z cieplą, maślaną orzechowością samego jądra. W perfumerii stosowany jest zwłaszcza jako nuta serca, gdzie dodaje kompozycji szlachetnej wytrawności i drzewnej głębi. Wyraźny ziemisty, lekko garbnikowy ton sprawia, że dobrze uzupełnia orientalne i leśne kompozycje o charakterze maskulinnym. Warte odnotowania jest, że zielona lupina orzecha włoskiego zawiera juglon -- substancję o silnym, ciemnym zapachu -- który jest wykorzystywany jako naturalne barwniki od starożytności.

Kocanka włoska (Helichrysum italicum), zwana też nieśmiertelnikiem lub immortelle, rośnie na słonecznych, kamienistych zboczach regionów śródziemnomorskich — szczególnie obficie na Korsyce, Sardynii i dalmatyńskim wybrzeżu. Jej absolut charakteryzuje się wyjątkowym, rzadkim profilem zapachowym: połączenie miodu, curry, karmelu, metaliczności i suchych słomek jest niemal bez precedensu w świecie perfumerii. Kocanka zawiera diony i ketony odpowiedzialne za curry-karamelowy charakter, które czynią ją jednym z najtrudniejszych do harmonijnego wkomponowania składników. Stosowana ostrożnie, daje kompozycji unikalną, ciepłą głębię i niepowtarzalną tożsamość. Jej nazwa immortelle — nieśmiertelna — pochodzi od tego, że suszone kwiaty zachowują kolor i kształt przez lata.

Kiwi, botanicznie agrest chiński lub aktinidia chińska, pochodzi z Chin, a do Nowej Zelandii trafiło na początku XX wieku, gdzie zostało rozwinięte i zyskało obecną nazwę. Jego aromat jest zielony, soczysty i wyraźnie kwaskowy, z tropikalną podkładką i charakterystyczną wytchniającą świeżością. W perfumerii nuta kiwi stosowana jest głównie w kreacjach sportowych i świeżych, gdzie jej zieleń i kwasowość działają jak olfaktoryczna energia. Doskonale łączy się z cytrusami, arbuzem i białymi kwiatami, tworząc dynamiczne, energetyczne kompozycje.

Miód to jedna z najbardziej złożonych i wieloznacznych nut w perfumerii — jego aromat jest jednocześnie słodki, woskowy, kwiatowy i zwierzęcy, co czyni go składnikiem niepowtarzalnym i trudnym do jednoznacznej klasyfikacji. Naturalne perfumowanie miodem osiągano dawniej przez ekstrakt z wosku pszczelego lub roślin miodonośnych; dziś częściej stosuje się syntetyczne związki imitujące feromony i kwasy tłuszczowe miodu. Nuta miodowa pojawia się w każdej warstwie piramidy zapachowej — raz jako słodki akcent wierzchni, raz jako serce łączące składniki, a raz jako zmysłowa, prawie skórzana baza. Miód jest kluczowym składnikiem kompozycji orientalnych, ambrowodrzewnych i chyprowych.

Opoponaks, znany też jako słodka mirra, pochodzi z żywicy Commiphora guidottii — drzewa bliskiego krewniaka mirry, rosnącego w Etiopii i Somalii. W przeciwieństwie do typowej mirry jego profil jest wyraźnie słodszy, bardziej miodowy i waniliowy, z delikatnym ciepłym pieprzem w tle. W starożytności używany był jako składnik kadzideł i środków medycznych przez Greków i Egipcjan. Współcześnie opoponaks jest cennym surowcem orientalnych i ambrowych kompozycji, gdzie wnosi słodkie, miodowo-żywiczne ciepło niepowtarzalne wśród innych naturalnych żywic.

Kawa jako nuta zapachowa czerpie z wielowymiarowego aromatu prażonych ziaren Coffea arabica lub Coffea robusta. Jej profil jest złożony -- łączy palony, gorzki charakter z karmelem, czekoladą i kremowymi akordami. W perfumerii kawa stosowana jest zarówno w formie absolutu (concret z prażonych ziaren), jak i przez użycie syntetycznych składników imitujących jej aromat. Pojawia się w kompozycjach gourmand, orientalnych i skórzanych, gdzie buduje głębię i zmysłowość. Kawa jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych aromatów na świecie, a jej stosowanie w perfumach wywołuje natychmiastowe, pozytywne i energetyzujące skojarzenia. W świecie aromaterapii zapach kawy stosowany jest jako olfaktoryczny <<reset>> przy testowaniu zapachów -- neutralizuje senor po poprzednim wąchaniu.

Drzewo sandałowe (Santalum album) jest jednym z najważniejszych surowców perfumeryjnych świata, stosowanym od ponad czterech tysięcy lat w Indiach, Chinach i na Bliskim Wschodzie do celów ceremonialnych, religijnych i kosmetycznych. Olejek z sandałowca białego zawiera przede wszystkim α-santalol i β-santalol — dwa terpeny odpowiadające za jego charakterystyczny, kremowy, nieco dymny i głęboko drewniany aromat. Najwyżej ceniony jest sandałowiec z regionu Mysore w stanie Karnataka w Indiach, choć jego dostępność drastycznie spadła z powodu nadmiernego wycinania i surowych przepisów indyjskich o ochronie. W perfumerstwie sandałowiec jest absolutnym klasykiem — pojawia się w większości orientalnych i drzewnych kompozycji jako niezastąpiony składnik bazowy.

Róża jest niekwestionowaną królową perfumerii, obecną w kompozycjach od tysiącleci i w niezmieniony sposób fascynującą twórców zapachów na całym świecie. Jej zapach to świat sam w sobie: może być słodka lub ostra, zmysłowa lub chłodna, owocowa lub zielona — w zależności od odmiany, regionu uprawy i metody ekstrakcji. Do najcenniejszych surowców należą absolutum Rosa damascena z Bułgarii i Turcji oraz absolutum Rosa centifolia z Grasse. Współcześnie większość zapachów zawierających różę korzysta z bogatej palety syntetycznych związków różanopochodnych: geraniol, citronellol, damascenon, damascon. Róża jest materiałem żywym, zmiennym i nieskończenie złożonym — każda interpretacja perfumeryjna jest własną historią.

Kwiat pomarańczy to jeden z najstarszych i najbardziej wielowymiarowych składników perfumeryjnych — stosowany od wieków zarówno w postaci olejku neroli (z gorzkiej pomarańczy), jak i absolutu czy wody kwiatowej. Jego profil łączy biało-kwiatową słodycz z cytrusową przejrzystością i delikatną miodową głębią. Kwiat pomarańczy jest integralnym składnikiem klasycznych eaux de cologne i orientalnych kompozycji bliskowschodnich — w krajach arabskich woda kwiatowa (mazaher) jest elementem kultury stołowej. W perfumerii europejskiej używany zarówno na głowie (lżejsze destylaty), jak i w sercu (absolut). Jego wszechstronność sprawia, że pojawia się w tysiącach zapachów.

Jeden z najważniejszych surowców w historii perfumerii — szacuje się, że 80% zapachów z pierwszej połowy XX wieku zawierało naturalne ekstrakty jaśminowe. W perfumerii stosuje się głównie dwa gatunki: Jasminum grandiflorum (jaśmin królewski) i Jasminum sambac (jaśmin arabski). Absolut jaśminowy pozyskuje się z ręcznie zbieranych kwiatów — potrzeba około miliona kwiatów na zaledwie kilogram ekstraktu. Zapach jest intensywnie kwiatowy, kremowy i słodki, z charakterystyczną głębią nadawaną przez indol. W kompozycjach najczęściej występuje w nutach serca, gdzie nadaje romantyczny, odurzający charakter.

Skóra jako nuta perfumeryjną evokuje zapach wyprawionej skóry -- surowej, garbowanej, niekiedy dymnej lub woskowej. W naturze nie istnieje jeden składnik odpowiadający tej nucie; jest to efekt kompozycyjny, uzyskiwany przez kombinację substancji takich jak izoeugenol, styraks, ciseol, keton brzozowy lub syntez specyficznych związków skórzanych jak Suederal czy Norlimbanol. Nuta skórowa wywodzi się z tradycji rosyjskich skór garbowanych paloną brzozą i klasycznych angielskich cuirs. W perfumerii skórzane akordy są fundamentem całej rodziny kompozycji cuir, obejmującej zarówno delikatny zamsz, jak i intensywną, ciezką skórę wojskową. Skóra jest jedną z nut najbardziej konotowanych kulturowo: kojarzy się z luksusowymi torebkami, siodłami, starymi bibliotekami i rękawicami.

Benzoes to żywica pozyskiwana z drzew z rodzaju Styrax, głównie ze Styrax benzoin, uprawianych w Indonezji, Laosie i Tajlandii. Jej ciepły, słodko-waniliowy zapach z balsamicznym, lekko dymnym tłem uczynił ją jednym z najpopularniejszych składników perfumeryjnych bazy od XVII wieku. Benzoes był tradycyjnie stosowany w liturgii kościelnej jako składnik kadzideł oraz do ochrony skóry w surowym klimacie — stąd dawna nazwa balsam mniszek. Współcześnie jest nieocenionym fiksatywem i słodkim, trwałym fundamentem orientalnych, ambrowych i gourmand kompozycji.

Drewno agarowe (oud) jest najbardziej luksusowym i pożądanym surowcem perfumeryjnym świata — jego cena może przekraczać cenę złota. Słowo „oud” pochodzi z arabskiego i oznacza właśnie tę wyjątkową żywicę wytwarzaną przez drzewa z rodzaju Aquilaria w odpowiedzi na infekcję grzybiczą. Różne regiony produkcji — Indie, Kambodża, Malezja, Laos — dają oud o odmiennych profilach: od słodkawych, kwiatowych oud indyjskich do bardziej dymnych i zwierzęcych oud kambodżańskich. W zachodniej perfumerii oud stał się synonimem ekstrawagancji i orientalnej głębi, a zarazem jednym z symboli rosnącej globalnej mody na zapachy Bliskiego Wschodu.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Drzewo sandałowe (Santalum album) jest jednym z najważniejszych surowców perfumeryjnych świata, stosowanym od ponad czterech tysięcy lat w Indiach, Chinach i na Bliskim Wschodzie do celów ceremonialnych, religijnych i kosmetycznych. Olejek z sandałowca białego zawiera przede wszystkim α-santalol i β-santalol — dwa terpeny odpowiadające za jego charakterystyczny, kremowy, nieco dymny i głęboko drewniany aromat. Najwyżej ceniony jest sandałowiec z regionu Mysore w stanie Karnataka w Indiach, choć jego dostępność drastycznie spadła z powodu nadmiernego wycinania i surowych przepisów indyjskich o ochronie. W perfumerstwie sandałowiec jest absolutnym klasykiem — pojawia się w większości orientalnych i drzewnych kompozycji jako niezastąpiony składnik bazowy.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.

Mech dębowy (Evernia prunastri) to porost rosnący na korze dębu, cedru i innych drzew strefy umiarkowanej. Absolut pozyskiwany jest metodą ekstrakcji rozpuszczalnikowej i należy do najważniejszych surowców w historii perfumerii — był kluczowym składnikiem klasycznych kompozycji chypre i fougère, nadając im charakterystyczną, leśną ciemność. Ze względu na potencjał alergizujący wywoływany przez atranol i chloroatranol, stosowanie naturalnego absolutu mechu dębowego zostało w UE surowo ograniczone przez IFRA. Współcześnie zastępuje się go syntetycznymi odpowiednikami lub starannie oczyszczonymi frakcjami. Zapach jest ziemisty, nieco gorzki, głęboko leśny — jedyny w swoim rodzaju.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.