Pistacja to nuta orzechowa o łagodniejszym i bardziej <<zielonym>> charakterze niż orzech laskowy czy migdał. Jej profil zapachowy łączy kremową słodycz z wyraźnym, przyjemnie gorzkawym odcieniem i subtelnymi nutami żywicy, co nadaje jej śródziemnomorski charakter. W perfumerii pistacja jest składnikiem kompozycji gourmand i orientalnych, gdzie dodaje eleganckiej, lagodnej słodkości bez przytłaczania. Ciekawostką jest, że pistacje rosną wyłącznie w określonych strefach klimatycznych -- Iran, Turcja i USA dominują w produkcji -- a ich uprawa jest niezwykle wymagająca czasowo: drzewo pistacjowe zaczyna owocować dopiero po 15-20 latach.

Karmel to jedna z fundamentalnych nut w perfumerii gourmandowej, odwzorowująca aromat cukru podgrzanego do punktu karmelizacji — złocistego, bogatego, z nutą lekkiej goryczki i masła. W perfumach buduje się go najczęściej za pomocą kombinacji syntetycznych związków, takich jak maltol, etylomaltol i różne laktony. To nuta wyjątkowo wszechstronna: może być subtelnym ociepleniem, dominującym akcentem lub łącznikiem między składnikami pikantnymi a floralnymi. Pojawia się w każdej warstwie piramidy zapachowej — od pierwszych impresji po długotrwałe wybrzmiewanie. Karmel jest jedną z najczęściej stosowanych nut w perfumach komercyjnych i niszowych na całym świecie.

Sezam pochodzi z rośliny Sesamum indicum uprawianej od ponad 5000 lat w Azji i Afryce, gdzie jest jedną z najstarszych roślin oleistych świata. W perfumerii jego ekstrakt lub syntetyczne odwzorowanie wnosi ciepłą, orzechową, lekko prażoną nutę, która doskonale wzbogaca słodkie i kremowe akordy serca kompozycji. Olejek sezamowy jest ceniony w naturalnej perfumerii jako składnik bazowy o niskim profilu olfaktorycznym, lecz w wyrafinowanych kompozycjach jego własny charakter bywa eksponowany celowo. Nuta sezamu świetnie łączy się z wanilią, miodem, sandałem i kwiatami, nadając zapachowi ciepłe, zmysłowe i niemal jadalne oblicze. Jest to składnik stosunkowo rzadki, kojarzony z luksusem i orientalną tradycją.

Fasola tonka pochodzi z drzewa Dipteryx odorata rosnącego w tropikalnych lasach Ameryki Południowej, szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Jej charakterystyczny zapach zawdzięcza kumarynie — naturalnej substancji o zapachu skoszonego siana i migdałów, która po raz pierwszy wyizolowano właśnie z ziaren tonki w 1820 roku. W perfumerii tonka to jeden z najważniejszych składników baz — wnosi ciepłą, słodko-pudrową głębię, która znakomicie wiąże inne składniki i przedłuża trwałość kompozycji. Doskonale współgra z wanilią, paczulą, drewnem sandałowym i piżmem, tworząc klasyczne, orientalne lub gourmand akordy. Warto wiedzieć, że kumaryna w dużych stężeniach jest regulowana przez unijne przepisy dotyczące bezpieczeństwa kosmetyków.

Kardamon zielony (Elettaria cardamomum) to aromatyczna roślina z rodziny imbirowatych, uprawiana przede wszystkim w Gwatemali, Indiach i Sri Lance. Olejek eteryczny z nasion zawiera głównie 1,8-cyneol (eukaliptol) i linalol, co tworzy charakterystyczny, świeży, lekko mentolowy i korzenno-słodki zapach. W perfumerii kardamon jest jednym z najczęściej stosowanych składników korzennych -- pojawia się jako dominująca nuta szczytowa w niezliczonych orientalnych, aromatycznych i świeżych fougère kompozycjach. Jego wielowymiarowy charakter -- łączący świeżość, korzenność i słodycz -- czyni go wyjątkowo elastycznym. Kardamon jest <<królową przypraw>> (gałka muszkatołowa jest <<królem>>) i znany jest w kuchniach od skandynawskiej po arabską. W kulturze arabskiej kawa z kardamonem (qahwa) to symbol gościnności.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

Czekolada w perfumerii to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i pożądanych akcentów gourmandowych. Jej aromat w kompozycjach zapachowych odtwarza się najczęściej syntetycznie — za pomocą substancji takich jak heliotropina czy etylowaleriana, które oddają charakterystyczną gorzko-słodką głębię kakao. Nuta ta łączy w sobie pierwiastki palonego ziarna, ciemnego cukru i odrobiny kremowej słodyczy, co czyni ją jednocześnie zmysłową i apetyczną. W perfumerii orientalnej i gourmandowej stanowi bazę lub centrum kompozycji, nadając im luksusowy, ciepły charakter. Czekolada doskonale współgra z wanilią, piżmem, paczulą i drzewem sandałowym.

Nuty pudrowe to kategoria doznań zapachowych kojarzona z kosmetykami, talkiem, pudrami do twarzy i delikatnymi perfumami retro. Ich profil jest miękki, suchy i kwiatowo-kremowy, często zbudowany z piżm, heliotropiny, irysów i waniliny. Evokują atmosferę eleganckich buduarów, szkatułek z biżuterią i delikatnych tkanin. W perfumerstwie pudrowy charakter zapachu może być subtelny i nowoczesny, lub wyraźny i nostalgiczny -- zależnie od użytych składników i ich proporcji.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.