Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Tangeryna to bliski krewny mandarynki, często używany zamiennie w nazewnictwie, choć technicznie pochodzi z innych odmian Citrus reticulata. Jej aromat jest bardziej intensywny, żywszy i ostrzejszy od łagodnej mandarynki — zawiera więcej limonenu i mniej delikatnych estrów, co nadaje jej wyraźny, energetyczny charakter. W perfumerstwie tangeryna jest niemal wszechobecna w zapachach letnich, owocowych i unisex — jej optymistyczny, słoneczny profil doskonale sprawdza się jako nota głowy dająca natychmiastowe, przyjemne pierwsze wrażenie. Warto wiedzieć, że tangeryna zawdzięcza swoją nazwę portowi Tanger w Maroku, skąd historycznie eksportowano te owoce do Europy.

Gruszka jako owoc znana jest w Europie od co najmniej 3000 lat, a jej aromat to jeden z najbardziej lubianych w perfumerii owocowej. Charakterystyczna woń gruszki tworzona jest przez ester o nazwie octan etylu i metylocyklopentenolone, które razem dają efekt świeżej, wodnistej soczystości. W perfumerii nuta gruszy otwiera kompozycje subtelnie i elegancko, znacznie delikatniej niż jabłko czy brzoskwinia. Szczególnie ceniona jest w perfumach kwiatowo-owocowych i cedzrowo-zielonych, gdzie jej przezroczystość pozwala innym nutom rozwinąć się bez dominacji.

Kwiat pomarańczy to jeden z najstarszych i najbardziej wielowymiarowych składników perfumeryjnych — stosowany od wieków zarówno w postaci olejku neroli (z gorzkiej pomarańczy), jak i absolutu czy wody kwiatowej. Jego profil łączy biało-kwiatową słodycz z cytrusową przejrzystością i delikatną miodową głębią. Kwiat pomarańczy jest integralnym składnikiem klasycznych eaux de cologne i orientalnych kompozycji bliskowschodnich — w krajach arabskich woda kwiatowa (mazaher) jest elementem kultury stołowej. W perfumerii europejskiej używany zarówno na głowie (lżejsze destylaty), jak i w sercu (absolut). Jego wszechstronność sprawia, że pojawia się w tysiącach zapachów.

Jasminum sambac (jaśmin arabski) różni się od swojego europejskiego kuzyna Jasminum grandiflorum przede wszystkim profilem zapachu — jest bardziej intensywny, nieco mniej indolowy, za to bogatszy w herbacianie i owocowe nuty. To właśnie sambac jest narodowym kwiatem Filipin (tam zwany sampaguita) i Indonezji (melati), a w całej Azji Południowo-Wschodniej odgrywa ważną rolę ceremonialną. Jego absolut uzyskuje się poprzez ekstrakcję rozpuszczalnikową ręcznie zbieranych kwiatów, często prowadzoną nocą. W perfumerii sambac nadaje kompozycjom bogatą, tropikalną kwiatowość — doskonale współpracuje z ylang-ylang, kokosem i piżmami.

Neroli to olejek eteryczny destylowany z kwiatów gorzkiej pomarańczy (Citrus aurantium), a jego nazwa pochodzi od księżnej Neroli, Anne-Marie de la Trémoille, która w XVII wieku spopularyzowała go na dworze królewskim. Ceniony jest jako jeden z najdroższych i najbardziej szlachetnych składników perfumeryjnych — do uzyskania kilograma olejku potrzeba ponad tysiąca kilogramów świeżych kwiatów. Jego zapach łączy kwiatową słodycz z cytrusową świeżością, lekką goryczką i urzekającą podnutą zieleni, co czyni go idealnym składnikiem wód kolońskich i flankalnich. Neroli stanowi serce legendarnych eaux de cologne i jest nieodzownym elementem wielu klasycznych kompozycji perfumeryjnych.

Benzoes to żywica pozyskiwana z drzew z rodzaju Styrax, głównie ze Styrax benzoin, uprawianych w Indonezji, Laosie i Tajlandii. Jej ciepły, słodko-waniliowy zapach z balsamicznym, lekko dymnym tłem uczynił ją jednym z najpopularniejszych składników perfumeryjnych bazy od XVII wieku. Benzoes był tradycyjnie stosowany w liturgii kościelnej jako składnik kadzideł oraz do ochrony skóry w surowym klimacie — stąd dawna nazwa balsam mniszek. Współcześnie jest nieocenionym fiksatywem i słodkim, trwałym fundamentem orientalnych, ambrowych i gourmand kompozycji.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Białe piżmo to szeroka rodzina syntetycznych związków zapachowych opracowanych jako bezpieczna i etyczna alternatywa dla naturalnego piżma pozyskiwanego z piżmowców (Moschus moschiferus). Charakteryzuje się czystym, pudrowym, delikatnie kremowym zapachem ze słabą nutą zwierzęcości i świeżości. Jest filarem nowoczesnej perfumerii -- pojawia się jako bazowa nuta ocieplająca i utrwalająca w niezliczonych kompozycjach. Białe piżma należą do różnych grup chemicznych, m.in. poliaminów i makrocyklicznych laktonów. Popularność tego składnika wynika z jego wszechstronności: doskonale komponuje się zarówno z kwiatami, owocami, jak i drewnem. Historyczna ciekawostka: zakaz stosowania niektórych nitropiżm w latach 90. przyspieszył gwałtowny rozwój nowej generacji białych piżm.

Fasola tonka pochodzi z drzewa Dipteryx odorata rosnącego w tropikalnych lasach Ameryki Południowej, szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Jej charakterystyczny zapach zawdzięcza kumarynie — naturalnej substancji o zapachu skoszonego siana i migdałów, która po raz pierwszy wyizolowano właśnie z ziaren tonki w 1820 roku. W perfumerii tonka to jeden z najważniejszych składników baz — wnosi ciepłą, słodko-pudrową głębię, która znakomicie wiąże inne składniki i przedłuża trwałość kompozycji. Doskonale współgra z wanilią, paczulą, drewnem sandałowym i piżmem, tworząc klasyczne, orientalne lub gourmand akordy. Warto wiedzieć, że kumaryna w dużych stężeniach jest regulowana przez unijne przepisy dotyczące bezpieczeństwa kosmetyków.