Mandarynka (Citrus reticulata) jest jedną z najsłodszych i najprzyjemniejszych nut cytrusowych w perfumerii — jej olejek, tłoczony ze skórki, jest mniej kwaśny i agresywny niż cytrynowy, z dominującą, ciepłą owocową słodyczą. Mandarynka pochodzi z Azji, gdzie jest uprawiana od starożytności, a jej europejska nazwa pochodzi od mandaryńskich urzędników cesarskich w Chinach. Olejek mandarynkowy zawiera w wysokim stężeniu estry i aldehydy, nadające mu charakterystyczną, prawie owocowo-cukrową soczystość. W perfumerii jest wyjątkowo wszechstronny: sprawdza się w kompozycjach dla dzieci, w owocowych fruktalach, a także w ciepłych orientach, gdzie pełni rolę łagodnej cytrusowej nuty.

Mięta to rozległy rodzaj ziół z rodziny jasnotowatych, obejmujący ponad 600 gatunków i odmian — od mięty pieprzowej i kłosowej po cytrusową i wodną. W perfumerii olejek miętowy jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych nut świeżości — charakterystyczny chłód zawdzięcza mentolowi, który aktywuje receptory temperatury zimna w skórze i błonach śluzowych. Stosowana głównie w głowie kompozycji, mięta otwiera zapachy z energetyczną, czystą intensywnością. Jest kluczowym składnikiem aromaterapii, fougère, akwatycznych i świeżych zapachów sportowych. Różne gatunki mięty mają wyraźnie odmienne profile — pieprzowa jest chłodniejsza i bardziej medyczna, kłosowa łagodniejsza i słodsza.

Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Nuty zielone to szerokie pojęcie obejmujące zapachowe wrażenie świeżej roślinności — liści, trawy, łodyg i pąków. W perfumerii uzyskuje się je zarówno z naturalnych ekstraktów, jak i ze związków syntetycznych, takich jak galbanum czy aldehydy zielone. Charakteryzują się chłodną, często lekko gorzką i wilgotną aurą, przypominającą wiosenny ogród po deszczu. Odpowiadają za pierwsze, orzeźwiające wrażenie zapachu i nadają kompozycjom poczucie lekkości oraz naturalności.

Jałowiec pospolity (Juniperus communis) to krzew lub małe drzewo rosnące w całej półkuli północnej — od strefy śródziemnomorskiej po tundry arktyczne. W perfumerii surowce z gałązek i drewna jałowca różnią się od jagód: mają bardziej żywiczno-drzewny charakter, głębszy i mniej owocowy. Jest klasycznym składnikiem kompozycji fougère, nordyckich i drewnianych, budując obraz dzikiego, surowego krajobrazu. Szczególną rolę odgrywa w tradycji słowiańskiej i nordyckiej, gdzie jałowiec był symbolem ochrony i oczyszczenia. W przeciwieństwie do jagód, które lądują zazwyczaj w głowie, drewniane frakcje jałowca wzbogacają zarówno serce, jak i bazę kompozycji.

Lawenda jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych surowców perfumeryjnych na świecie, a olejek eteryczny z Lavandula angustifolia należy do najczęściej stosowanych w przemyśle. Uprawiana głównie w Prowansji, Bułgarii i Anglii, dostarcza surowca o profilu świeżym, kwiatowo-ziołowym i lekko kamforowym, z balsamicznym finiszem. Jest fundamentem klasycznej rodziny fougère i nieodłącznym elementem zapachów męskich. Aromaterapeutyczna rola lawendy sprawiła, że kojarzona jest ze spokojem i relaksem — efekt potwierdzony badaniami naukowymi.

Orchidea jako nuta perfumeryjna jest w istocie kreacją czysto syntetyczną — zdecydowana większość gatunków rodziny Orchidaceae jest bezwonna, a te, które pachną, mają zazwyczaj aromaty trudne do ekstrakcji komercyjnej. Perfumowy archetyp orchidei jest aromatem wyobrażonym: kremowym, egzotycznym i słodko-waniliowym, z tropikalną zmysłowością. W perfumerii odtwarzana jest za pomocą różnych kombinacji waniliny, heliotropiny, musków i estrów. Nuta ta dominuje w kompozycjach orientalnych i kwiatowych skierowanych do kobiet.

Magnolia to kwiat o wyjątkowej historii botanicznej -- jest jednym z najstarszych ewolucyjnie gatunków roślin kwitnących, których przodkowie istnieli już przed pojawieniem się pszczół. Jej zapach jest bogaty i wielowymiarowy: kremowy jak biała lilia, z delikatnymi nutami cytrusowymi, różanymi i lekko owocowymi. W perfumerstwie naturalne absolut magnolii jest rzadkością -- jej aromat jest najczęściej rekonstruowany z użyciem różnych składników kwiatowych. Magnolia jest niezwykle wszechstronną nutą, pojawiającą się w bukietach kwiatowych, wschodnich kompozycjach i nowoczesnych wodach toaletowych.

Frezja (Freesia refracta) to wdzięczny kwiat o zapachu wyjątkowo czystym i harmonijnym — świeżo kwiatowym, z delikatnymi nutami cytrusowymi i lekką słodyczą. Jest jednym z niewielu kwiatów, których zapach udaje się dość wiernie odtworzyć syntetycznie, a naturalne frezje dają olejek eteryczny metodą ekstrakcji. W perfumerii frezja należy do najpopularniejszych nut serca i głowy — ceniona za lekkość i przystępność, towarzyszy różom i zieleni w zapachach świeżych, kobiecych i wiosennych. Ciekawostką jest, że różne kolory frezji mogą mieć nieco różniące się profile zapachowe.

Brzoskwinia pochodzi z Chin, gdzie uprawiana jest od ponad 4000 lat i gdzie uchodzi za symbol długowieczności i nieśmiertelności. W perfumerii jej zapach odtwarzany jest zarówno z naturalnych ekstraktów, jak i syntetycznych laktonów brzoskwiniowych (gamma-undecalactone), które nadają charakterystyczną, kremową słodycz. To jedna z najpopularniejszych nut owocowych, pojawiająca się zarówno w delikatnych kompozycjach kwiatowych, jak i w zmysłowych orientalach. Łączy w sobie słodycz i zmysłowość, czyniąc ją jednym z najważniejszych składników nowoczesnych perfum owocowo-kwiatowych.

Jeden z najważniejszych surowców w historii perfumerii — szacuje się, że 80% zapachów z pierwszej połowy XX wieku zawierało naturalne ekstrakty jaśminowe. W perfumerii stosuje się głównie dwa gatunki: Jasminum grandiflorum (jaśmin królewski) i Jasminum sambac (jaśmin arabski). Absolut jaśminowy pozyskuje się z ręcznie zbieranych kwiatów — potrzeba około miliona kwiatów na zaledwie kilogram ekstraktu. Zapach jest intensywnie kwiatowy, kremowy i słodki, z charakterystyczną głębią nadawaną przez indol. W kompozycjach najczęściej występuje w nutach serca, gdzie nadaje romantyczny, odurzający charakter.

Drzewo sandałowe (Santalum album) jest jednym z najważniejszych surowców perfumeryjnych świata, stosowanym od ponad czterech tysięcy lat w Indiach, Chinach i na Bliskim Wschodzie do celów ceremonialnych, religijnych i kosmetycznych. Olejek z sandałowca białego zawiera przede wszystkim α-santalol i β-santalol — dwa terpeny odpowiadające za jego charakterystyczny, kremowy, nieco dymny i głęboko drewniany aromat. Najwyżej ceniony jest sandałowiec z regionu Mysore w stanie Karnataka w Indiach, choć jego dostępność drastycznie spadła z powodu nadmiernego wycinania i surowych przepisów indyjskich o ochronie. W perfumerstwie sandałowiec jest absolutnym klasykiem — pojawia się w większości orientalnych i drzewnych kompozycji jako niezastąpiony składnik bazowy.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.

Opoponaks, znany też jako słodka mirra, pochodzi z żywicy Commiphora guidottii — drzewa bliskiego krewniaka mirry, rosnącego w Etiopii i Somalii. W przeciwieństwie do typowej mirry jego profil jest wyraźnie słodszy, bardziej miodowy i waniliowy, z delikatnym ciepłym pieprzem w tle. W starożytności używany był jako składnik kadzideł i środków medycznych przez Greków i Egipcjan. Współcześnie opoponaks jest cennym surowcem orientalnych i ambrowych kompozycji, gdzie wnosi słodkie, miodowo-żywiczne ciepło niepowtarzalne wśród innych naturalnych żywic.

Cedr jest jedną z najszerzej stosowanych nut drzewnych w perfumerstwie i stanowi fundament niezliczonych kompozycji od eaux de cologne po ciężkie orientalne bazy. W naturze cedry rosnące w Atlasie, Himalajach i Libanie różnią się profilem aromatycznym, jednak wszystkie łączy charakterystyczna sucha, żywiczna głębia. Olejek cedrowy jest pozyskiwany przez destylację parową z drewna i trocin pozostałych po przeróbce drewna, co czyni go surowcem stosunkowo zrównoważonym środowiskowo. W kompozycjach pełni rolę eleganckiej, stabilnej bazy, która wzmacnia trwałość innych składników i nadaje kompozycji maskulinistyczny, leśny charakter.