Mandarynka (Citrus reticulata) jest jedną z najsłodszych i najprzyjemniejszych nut cytrusowych w perfumerii — jej olejek, tłoczony ze skórki, jest mniej kwaśny i agresywny niż cytrynowy, z dominującą, ciepłą owocową słodyczą. Mandarynka pochodzi z Azji, gdzie jest uprawiana od starożytności, a jej europejska nazwa pochodzi od mandaryńskich urzędników cesarskich w Chinach. Olejek mandarynkowy zawiera w wysokim stężeniu estry i aldehydy, nadające mu charakterystyczną, prawie owocowo-cukrową soczystość. W perfumerii jest wyjątkowo wszechstronny: sprawdza się w kompozycjach dla dzieci, w owocowych fruktalach, a także w ciepłych orientach, gdzie pełni rolę łagodnej cytrusowej nuty.

Neroli to olejek eteryczny destylowany z kwiatów gorzkiej pomarańczy (Citrus aurantium), a jego nazwa pochodzi od księżnej Neroli, Anne-Marie de la Trémoille, która w XVII wieku spopularyzowała go na dworze królewskim. Ceniony jest jako jeden z najdroższych i najbardziej szlachetnych składników perfumeryjnych — do uzyskania kilograma olejku potrzeba ponad tysiąca kilogramów świeżych kwiatów. Jego zapach łączy kwiatową słodycz z cytrusową świeżością, lekką goryczką i urzekającą podnutą zieleni, co czyni go idealnym składnikiem wód kolońskich i flankalnich. Neroli stanowi serce legendarnych eaux de cologne i jest nieodzownym elementem wielu klasycznych kompozycji perfumeryjnych.

Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Lawenda jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych surowców perfumeryjnych na świecie, a olejek eteryczny z Lavandula angustifolia należy do najczęściej stosowanych w przemyśle. Uprawiana głównie w Prowansji, Bułgarii i Anglii, dostarcza surowca o profilu świeżym, kwiatowo-ziołowym i lekko kamforowym, z balsamicznym finiszem. Jest fundamentem klasycznej rodziny fougère i nieodłącznym elementem zapachów męskich. Aromaterapeutyczna rola lawendy sprawiła, że kojarzona jest ze spokojem i relaksem — efekt potwierdzony badaniami naukowymi.

Kardamon zielony (Elettaria cardamomum) to aromatyczna roślina z rodziny imbirowatych, uprawiana przede wszystkim w Gwatemali, Indiach i Sri Lance. Olejek eteryczny z nasion zawiera głównie 1,8-cyneol (eukaliptol) i linalol, co tworzy charakterystyczny, świeży, lekko mentolowy i korzenno-słodki zapach. W perfumerii kardamon jest jednym z najczęściej stosowanych składników korzennych -- pojawia się jako dominująca nuta szczytowa w niezliczonych orientalnych, aromatycznych i świeżych fougère kompozycjach. Jego wielowymiarowy charakter -- łączący świeżość, korzenność i słodycz -- czyni go wyjątkowo elastycznym. Kardamon jest <<królową przypraw>> (gałka muszkatołowa jest <<królem>>) i znany jest w kuchniach od skandynawskiej po arabską. W kulturze arabskiej kawa z kardamonem (qahwa) to symbol gościnności.

Szałwia lekarska towarzyszy człowiekowi od tysiącleci jako zioło lecznicze, przyprawowe i rytualne — jej łacińska nazwa Salvia pochodzi od słowa oznaczającego uzdrawianie. Olejek eteryczny zawiera tujon, cyneol i kamfor, co nadaje mu intensywny, ziołowo-kamforowy profil z ciepłym żywicznym tłem. W perfumerii szałwia jest wszechstronnym składnikiem: pojawia się w aromatycznych fougère jako sercowa nuta, w orientalnych jako korzenna głębia, a w akwatycznych jako wyrazisty zielony kontrast. To jeden z filarów tradycji śródziemnomorskiej w sztuce tworzenia zapachów.

Irys (Iris pallida) dostarcza jednego z najcenniejszych surowców naturalnych — orris butter, czyli masła iriasowego, pozyskiwanego z suszonych i leżakowanych kłączy. Cały proces trwa od trzech do pięciu lat: kłącza muszą suszyć się przez wiele sezonów, zanim irones — kluczowe związki zapachowe — osiągną pełnię. Zapach orris butter jest absolutnie wyjątkowy: pudrowy, kremowy i kwiatowy, z chłodną, aksamitną głębią i subtelną nutą marchewkową. Irys jest jednym z najbardziej ekskluzywnych i kosztownych składników perfumerii — kilogram masła iriasowego może kosztować kilkanaście tysięcy euro.

Wetiweria (Chrysopogon zizanioides), zwana też trawą khus, to tropikalna trawa uprawiana głównie na Haiti, w Indiach i Indonezji. Olejek eteryczny pozyskuje się z korzeni przez destylację parową — kilogram olejku wymaga około 50–100 kg suszonych korzeni. Zapach wetiwerii jest złożony i wielowymiarowy: ziemisty, dymny, lekko gorzki, z nutami drewna, gleby po deszczu i korzennej głębi. Na skórze ewoluuje nieustannie przez wiele godzin, odkrywając kolejne warstwy. W perfumerii jest niezbędną bazą, nadając trwałości i ziemistego autorytetu — stosowana zarówno w klasycznych eleganckich zapachach, jak i surowej perfumerii niszowej.

Owoc kakaowca pochodzi z drzewa Theobroma cacao rosnącego w tropikalnych rejonach Ameryki Środkowej i Południowej — nazwa rodzaju w języku greckim oznacza dosłownie pokarm bogów. W perfumerii stosuje się zarówno naturalne ekstrakty z ziaren kakao, jak i syntetyczne składniki odtwarzające charakterystyczny, czekoladowy zapach. Nuta ta wnosi do kompozycji ciepłą, słodko-gorzką głębię i znakomicie współgra z benzoesem, wanilią oraz drzewnymi nutami bazy. Jest szczególnie ceniona w gourmand i orientalnych kompozycjach, gdzie buduje zmysłowe, niemal jadalne oblicze zapachu. Warto wiedzieć, że kakao zawiera teobrominę — substancję odpowiedzialną m.in. za charakterystyczną trwałość tego aromatu.

Skóra jako nuta perfumeryjną evokuje zapach wyprawionej skóry -- surowej, garbowanej, niekiedy dymnej lub woskowej. W naturze nie istnieje jeden składnik odpowiadający tej nucie; jest to efekt kompozycyjny, uzyskiwany przez kombinację substancji takich jak izoeugenol, styraks, ciseol, keton brzozowy lub syntez specyficznych związków skórzanych jak Suederal czy Norlimbanol. Nuta skórowa wywodzi się z tradycji rosyjskich skór garbowanych paloną brzozą i klasycznych angielskich cuirs. W perfumerii skórzane akordy są fundamentem całej rodziny kompozycji cuir, obejmującej zarówno delikatny zamsz, jak i intensywną, ciezką skórę wojskową. Skóra jest jedną z nut najbardziej konotowanych kulturowo: kojarzy się z luksusowymi torebkami, siodłami, starymi bibliotekami i rękawicami.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Paczula (Pogostemon cablin) to roślina z rodziny jasnotowatych, uprawiana głównie w Indonezji i na Filipinach. Jej olejek eteryczny pozyskiwany jest z liści przez destylację parą wodną i należy do najbardziej charakterystycznych surowców perfumerskich — rozpoznawalny niemal natychmiast ze względu na ziemisty, intensywnie drzewny i ciepły zapach. Paczula jest nieodłącznie związana z estetyką lat 60. i 70. XX wieku, jednak w rękach współczesnych perfumerów zyskuje nowe oblicze. Świeży olejek ma profil nieco ostry i zielony, który z wiekiem łagodnieje i nabiera kremowej głębi — stąd cenione są dojrzałe, leżakowane partie surowca.