Mięta to rozległy rodzaj ziół z rodziny jasnotowatych, obejmujący ponad 600 gatunków i odmian — od mięty pieprzowej i kłosowej po cytrusową i wodną. W perfumerii olejek miętowy jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych nut świeżości — charakterystyczny chłód zawdzięcza mentolowi, który aktywuje receptory temperatury zimna w skórze i błonach śluzowych. Stosowana głównie w głowie kompozycji, mięta otwiera zapachy z energetyczną, czystą intensywnością. Jest kluczowym składnikiem aromaterapii, fougère, akwatycznych i świeżych zapachów sportowych. Różne gatunki mięty mają wyraźnie odmienne profile — pieprzowa jest chłodniejsza i bardziej medyczna, kłosowa łagodniejsza i słodsza.

Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Lawenda jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych surowców perfumeryjnych na świecie, a olejek eteryczny z Lavandula angustifolia należy do najczęściej stosowanych w przemyśle. Uprawiana głównie w Prowansji, Bułgarii i Anglii, dostarcza surowca o profilu świeżym, kwiatowo-ziołowym i lekko kamforowym, z balsamicznym finiszem. Jest fundamentem klasycznej rodziny fougère i nieodłącznym elementem zapachów męskich. Aromaterapeutyczna rola lawendy sprawiła, że kojarzona jest ze spokojem i relaksem — efekt potwierdzony badaniami naukowymi.

Wiśnia to jedna z bardziej złożonych not owocowych w perfumerii -- łączy ciemną, bogatą owocowość z charakterystycznym migdałowym odcieniem (benzaldehyd zawarty w pestkach) i subtelną goryczą. W zależności od interpretacji może być świeża i soczysta jak świeże Prunus avium, lub głęboka i skoncentrowana jak czarna wiśnia maraschino. Kompozycje z wiśnią często oscylują między owocową słodyczą a prawie kordialową, alkoholową dojrzałością. Warte uwagi jest, że zarówno wiśnia słodka jak i kwaśna posiadają odrębny profil aromatyczny, co daje twórcom kompozycji szerokie pole do interpretacji tej nuty.

Jeden z najważniejszych surowców w historii perfumerii — szacuje się, że 80% zapachów z pierwszej połowy XX wieku zawierało naturalne ekstrakty jaśminowe. W perfumerii stosuje się głównie dwa gatunki: Jasminum grandiflorum (jaśmin królewski) i Jasminum sambac (jaśmin arabski). Absolut jaśminowy pozyskuje się z ręcznie zbieranych kwiatów — potrzeba około miliona kwiatów na zaledwie kilogram ekstraktu. Zapach jest intensywnie kwiatowy, kremowy i słodki, z charakterystyczną głębią nadawaną przez indol. W kompozycjach najczęściej występuje w nutach serca, gdzie nadaje romantyczny, odurzający charakter.

Frezja (Freesia refracta) to wdzięczny kwiat o zapachu wyjątkowo czystym i harmonijnym — świeżo kwiatowym, z delikatnymi nutami cytrusowymi i lekką słodyczą. Jest jednym z niewielu kwiatów, których zapach udaje się dość wiernie odtworzyć syntetycznie, a naturalne frezje dają olejek eteryczny metodą ekstrakcji. W perfumerii frezja należy do najpopularniejszych nut serca i głowy — ceniona za lekkość i przystępność, towarzyszy różom i zieleni w zapachach świeżych, kobiecych i wiosennych. Ciekawostką jest, że różne kolory frezji mogą mieć nieco różniące się profile zapachowe.

Skóra jako nuta perfumeryjną evokuje zapach wyprawionej skóry -- surowej, garbowanej, niekiedy dymnej lub woskowej. W naturze nie istnieje jeden składnik odpowiadający tej nucie; jest to efekt kompozycyjny, uzyskiwany przez kombinację substancji takich jak izoeugenol, styraks, ciseol, keton brzozowy lub syntez specyficznych związków skórzanych jak Suederal czy Norlimbanol. Nuta skórowa wywodzi się z tradycji rosyjskich skór garbowanych paloną brzozą i klasycznych angielskich cuirs. W perfumerii skórzane akordy są fundamentem całej rodziny kompozycji cuir, obejmującej zarówno delikatny zamsz, jak i intensywną, ciezką skórę wojskową. Skóra jest jedną z nut najbardziej konotowanych kulturowo: kojarzy się z luksusowymi torebkami, siodłami, starymi bibliotekami i rękawicami.

Drzewo sandałowe (Santalum album) jest jednym z najważniejszych surowców perfumeryjnych świata, stosowanym od ponad czterech tysięcy lat w Indiach, Chinach i na Bliskim Wschodzie do celów ceremonialnych, religijnych i kosmetycznych. Olejek z sandałowca białego zawiera przede wszystkim α-santalol i β-santalol — dwa terpeny odpowiadające za jego charakterystyczny, kremowy, nieco dymny i głęboko drewniany aromat. Najwyżej ceniony jest sandałowiec z regionu Mysore w stanie Karnataka w Indiach, choć jego dostępność drastycznie spadła z powodu nadmiernego wycinania i surowych przepisów indyjskich o ochronie. W perfumerstwie sandałowiec jest absolutnym klasykiem — pojawia się w większości orientalnych i drzewnych kompozycji jako niezastąpiony składnik bazowy.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

Mleko jako nuta zapachowa w perfumerii nie pochodzi bezpośrednio z surowego mleka, lecz z grupy substancji chemicznych -- przede wszystkim laktonów -- naturalnie obecnych w mleku i odwzorowywanych syntetycznie. Związki takie jak delta-dekalakton i gamma-nononalakton odpowiadają za kremowy, słodki i mleczny charakter tej nuty. W perfumach mleko pojawia się jako składnik kojących, dziecięcych, pudrowych lub orientalnych kompozycji, dodając im miękkości i ciepłej bliskości skóry. Szczególnie cenione jest w orientalnych gourmand i perfumach o charakterze <<skórowym>>. Nuta mleczna współgra znakomicie z wanilią, piżmem i nutami kwiatowymi. Co ciekawe, naturalne mleko nie jest destylowane ani ekstrahowane -- to jeden z przykładów nut sensorycznych odtwarzanych wyłącznie drogą syntezy chemicznej.

Benzoes to żywica pozyskiwana z drzew z rodzaju Styrax, głównie ze Styrax benzoin, uprawianych w Indonezji, Laosie i Tajlandii. Jej ciepły, słodko-waniliowy zapach z balsamicznym, lekko dymnym tłem uczynił ją jednym z najpopularniejszych składników perfumeryjnych bazy od XVII wieku. Benzoes był tradycyjnie stosowany w liturgii kościelnej jako składnik kadzideł oraz do ochrony skóry w surowym klimacie — stąd dawna nazwa balsam mniszek. Współcześnie jest nieocenionym fiksatywem i słodkim, trwałym fundamentem orientalnych, ambrowych i gourmand kompozycji.

Pralina to klasyczny element perfumerii gourmandowej — nuta inspirowana prażonymi orzechami (najczęściej migdałami lub orzechami laskowymi) karmelizowanymi w gorącym cukrze. W perfumach buduje się ją przy użyciu syntetycznych związków imitujących prażoną orzechowość w połączeniu z karmelowym aromatem maltolowym. Pralina jest jednocześnie słodka i głęboka, ciepła i złożona — jej profil różni się od czystego karmelu właśnie tą ziemistą, tłustą nutą orzechów. To jeden z najczęściej stosowanych składników w orientalnych perfumach europejskich i niszowych kompozycjach o charakterze luksusowym. W bazach zapachowych nadaje trwałość i apetyczną głębię.

Karmel to jedna z fundamentalnych nut w perfumerii gourmandowej, odwzorowująca aromat cukru podgrzanego do punktu karmelizacji — złocistego, bogatego, z nutą lekkiej goryczki i masła. W perfumach buduje się go najczęściej za pomocą kombinacji syntetycznych związków, takich jak maltol, etylomaltol i różne laktony. To nuta wyjątkowo wszechstronna: może być subtelnym ociepleniem, dominującym akcentem lub łącznikiem między składnikami pikantnymi a floralnymi. Pojawia się w każdej warstwie piramidy zapachowej — od pierwszych impresji po długotrwałe wybrzmiewanie. Karmel jest jedną z najczęściej stosowanych nut w perfumach komercyjnych i niszowych na całym świecie.

Owoc kakaowca pochodzi z drzewa Theobroma cacao rosnącego w tropikalnych rejonach Ameryki Środkowej i Południowej — nazwa rodzaju w języku greckim oznacza dosłownie pokarm bogów. W perfumerii stosuje się zarówno naturalne ekstrakty z ziaren kakao, jak i syntetyczne składniki odtwarzające charakterystyczny, czekoladowy zapach. Nuta ta wnosi do kompozycji ciepłą, słodko-gorzką głębię i znakomicie współgra z benzoesem, wanilią oraz drzewnymi nutami bazy. Jest szczególnie ceniona w gourmand i orientalnych kompozycjach, gdzie buduje zmysłowe, niemal jadalne oblicze zapachu. Warto wiedzieć, że kakao zawiera teobrominę — substancję odpowiedzialną m.in. za charakterystyczną trwałość tego aromatu.