Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Werbena cytrynowa (Aloysia citrodora) to krzew rosnący pierwotnie w Ameryce Południowej, sprowadzony do Europy przez hiszpańskich konkwistadorów w XVII wieku. Jej liście zawierają olejek bogaty w citral i limonen, nadający im intensywny, cytrynowy aromat z wyraźną ziołową podnutą, który jest bardziej trwały i złożony niż olejek ze skórek cytryny. W perfumerstwie werbena cytrynowa jest klasykiem — pojawia się w tradycyjnych eaux de cologne i zapachach prowansalskich, gdzie symbolizuje śródziemnomorski styl życia. Jedną z jej szczególnych właściwości jest zdolność do uwalniania aromatu pod wpływem ciepła, co sprawia, że perfumy z jej udziałem intensywniej pachną w ciągu gorącego letniego dnia.

Cytryna jest jednym z najpowszechniej stosowanych składników perfumeryjnych na świecie — jej olejek eteryczny, tłoczony na zimno ze skórki, zawiera ponad 70% limonenu, który odpowiada za charakterystyczną, świeżą kwasowość. Cytryna jest obecna w perfumach od stuleci: to jeden z filarów tradycyjnych wód kolońskich, które wywodzą się z XVIII-wiecznego Kolonii. Zapach skórki cytrynowej jest żywszy i bardziej złożony niż sam sok — obejmuje kwiatowe, trawiste i żywiczne podtony obok dominującego cierpko-kwasowego cytrusu. Ze względu na szybką ulotność olejku, w kompozycjach stosuje się też syntetyczne odpowiedniki i mikrokapsułkowanie.

Cytron (Citrus medica) to jeden z najstarszych gatunków cytrusowych — prawdopodobnie przodek genetyczny wielu współczesnych odmian, w tym cytryny i gorzkiej pomarańczy. Owoc cytron jest olbrzymi, o niezwykle grubej, aromatycznej skórce i minimalnym miąższu — zbierany jest właśnie dla skórki, z której tłoczony jest olejek eteryczny. Profil cytronowego olejku jest bardziej kwiatowy i intensywny niż cytrynowy: słodszy, z wyraźnymi różanymi i aromatycznymi podtonami. Cytron był ceniony już w starożytności przez Żydów (etrog, używany podczas święta Sukkot) i Greków. W perfumerii wnosi klasyczną, śródziemnomorską cytrusowość z historyczną głębią.

Petitgrain to olejek eteryczny destylowany z liści i młodych gałązek gorzkiej pomarańczy lub innych drzew cytrusowych — jego nazwa pochodzi od starych procesów produkcji, gdy pozyskiwano go z małych, niedojrzałych owoców (fr. petit grain — małe ziarno). Zapach jest bardziej zielony i drzewisty niż neroli czy bergamotki, z wyraźną trawiastą, nieco aromatyczną nutą. W perfumerstwie jest ceniony jako składnik nadający kompozycjom maskulinistyczną, suchą elegancję — pojawia się licznie w zapachach dla mężczyzn i klasycznych eau de cologne. Najwyżej cenione są odmiany petitgrain paraguajskiego, który uznawany jest za standard jakości w branży.

Neroli to olejek eteryczny destylowany z kwiatów gorzkiej pomarańczy (Citrus aurantium), a jego nazwa pochodzi od księżnej Neroli, Anne-Marie de la Trémoille, która w XVII wieku spopularyzowała go na dworze królewskim. Ceniony jest jako jeden z najdroższych i najbardziej szlachetnych składników perfumeryjnych — do uzyskania kilograma olejku potrzeba ponad tysiąca kilogramów świeżych kwiatów. Jego zapach łączy kwiatową słodycz z cytrusową świeżością, lekką goryczką i urzekającą podnutą zieleni, co czyni go idealnym składnikiem wód kolońskich i flankalnich. Neroli stanowi serce legendarnych eaux de cologne i jest nieodzownym elementem wielu klasycznych kompozycji perfumeryjnych.

Lawenda jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych surowców perfumeryjnych na świecie, a olejek eteryczny z Lavandula angustifolia należy do najczęściej stosowanych w przemyśle. Uprawiana głównie w Prowansji, Bułgarii i Anglii, dostarcza surowca o profilu świeżym, kwiatowo-ziołowym i lekko kamforowym, z balsamicznym finiszem. Jest fundamentem klasycznej rodziny fougère i nieodłącznym elementem zapachów męskich. Aromaterapeutyczna rola lawendy sprawiła, że kojarzona jest ze spokojem i relaksem — efekt potwierdzony badaniami naukowymi.

Szałwia lekarska towarzyszy człowiekowi od tysiącleci jako zioło lecznicze, przyprawowe i rytualne — jej łacińska nazwa Salvia pochodzi od słowa oznaczającego uzdrawianie. Olejek eteryczny zawiera tujon, cyneol i kamfor, co nadaje mu intensywny, ziołowo-kamforowy profil z ciepłym żywicznym tłem. W perfumerii szałwia jest wszechstronnym składnikiem: pojawia się w aromatycznych fougère jako sercowa nuta, w orientalnych jako korzenna głębia, a w akwatycznych jako wyrazisty zielony kontrast. To jeden z filarów tradycji śródziemnomorskiej w sztuce tworzenia zapachów.

Wetiweria (Chrysopogon zizanioides), zwana też trawą khus, to tropikalna trawa uprawiana głównie na Haiti, w Indiach i Indonezji. Olejek eteryczny pozyskuje się z korzeni przez destylację parową — kilogram olejku wymaga około 50–100 kg suszonych korzeni. Zapach wetiwerii jest złożony i wielowymiarowy: ziemisty, dymny, lekko gorzki, z nutami drewna, gleby po deszczu i korzennej głębi. Na skórze ewoluuje nieustannie przez wiele godzin, odkrywając kolejne warstwy. W perfumerii jest niezbędną bazą, nadając trwałości i ziemistego autorytetu — stosowana zarówno w klasycznych eleganckich zapachach, jak i surowej perfumerii niszowej.

Ambra szara (ambergris) to jedna z najbardziej legendarnych substancji w historii perfumerii -- powstaje w przewodzie pokarmowym kaszalota jako reakcja na podrażnienie łupinami kalmarów. Świeżo wydalona ma nieprzyjemny aromat, lecz po wieloletniej oksydacji na powierzchni oceanów przybiera wyjątkowy profil: morski, słodkawy, zwierzęcy, z fenomenalną trwałością i zdolnością do amplifikowania innych składników. Dziś jest prawnie chroniona i bardzo rzadka -- większość współczesnych kompozycji stosuje syntetyczne odpowiedniki (Ambroxan, Cetalox). Znana już faraonów egipskich i arabskim kupcom X wieku, ambra jest jedną z najcenniejszych substancji naturalnych na świecie.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.