Pomarańcza jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych i powszechnie lubianych nut zapachowych w perfumerstwie — jej soczysty, słodki aromat pojawia się w tysiącach kompozycji na całym świecie. Olejek eteryczny tłoczony ze skórek dojrzałych owoców Citrus sinensis jest bogaty w limonen, który odpowiada za charakterystyczną cytrusową świeżość. Dzięki swojej dostępności i powszechnej atrakcyjności nuta pomarańczowa stanowi fundament wielu klasycznych eaux de cologne i zapachów owocowych. Mimo dużej lotności i krótkiego czasu utrzymywania się na skórze, pomarańcza pełni niezastąpioną rolę w budowaniu pierwszego wrażenia kompozycji.

Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Petitgrain to olejek eteryczny destylowany z liści i młodych gałązek gorzkiej pomarańczy lub innych drzew cytrusowych — jego nazwa pochodzi od starych procesów produkcji, gdy pozyskiwano go z małych, niedojrzałych owoców (fr. petit grain — małe ziarno). Zapach jest bardziej zielony i drzewisty niż neroli czy bergamotki, z wyraźną trawiastą, nieco aromatyczną nutą. W perfumerstwie jest ceniony jako składnik nadający kompozycjom maskulinistyczną, suchą elegancję — pojawia się licznie w zapachach dla mężczyzn i klasycznych eau de cologne. Najwyżej cenione są odmiany petitgrain paraguajskiego, który uznawany jest za standard jakości w branży.

Nuta cytrusów to w perfumerii skrót myślowy obejmujący cały wachlarz aromatów skórek owoców z rodzaju Citrus: cytryny, pomarańczy, bergamotki, grejpfruta, limonki, mandarynki i im pokrewnych. Nie jest to jeden surowiec, lecz wieloskładnikowy akord tworzący wrażenie świeżości i orzeźwienia. Cytrusy są tradycyjnie nutą głowy — ich olejki eteryczne parują szybko i nadają kompozycji żywy, radosny wstęp. Historycznie cytrusowe eaux de cologne budowane były wyłącznie lub głównie na tych nutach. Współcześnie chemicy zapachów opracowują mikrokapsułkowane cytrusy i zakotwiczone esterowe odpowiedniki, które wydłużają trwałość tych naturalnie ulotnych aromatów.

Imbir (Zingiber officinale) to tropikalna roślina kłączowa z rodziny imbirowatych, uprawiana w Azji, Afryce i Ameryce Tropikalnej. Olejek z kłącza imbiru zawiera m.in. gingerol, shogaol i zingiberon, tworząc charakterystyczny, świeży i pikantny zapach z nutami cytrusów, drzewa i rozgrzewającego korzenia. W perfumerii imbir jest wszechstronnym składnikiem szczytowym i sercowym -- dodaje kompozycjom energii, świeżości i pikantnego charakteru. Pojawia się w tysiącach kompozycji od świeżych fougère po orientalne. W tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej i chińskiej imbir był stosowany jako środek rozgrzewający i leczniczy od ponad 5000 lat. Ciekawostką jest, że imbir morski (olejek destylowany ze świeżego kłącza) ma zupełnie inny, bardziej cytrusowy profil niż imbir suszony stosowany kulinarnie.

Mięta to rozległy rodzaj ziół z rodziny jasnotowatych, obejmujący ponad 600 gatunków i odmian — od mięty pieprzowej i kłosowej po cytrusową i wodną. W perfumerii olejek miętowy jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych nut świeżości — charakterystyczny chłód zawdzięcza mentolowi, który aktywuje receptory temperatury zimna w skórze i błonach śluzowych. Stosowana głównie w głowie kompozycji, mięta otwiera zapachy z energetyczną, czystą intensywnością. Jest kluczowym składnikiem aromaterapii, fougère, akwatycznych i świeżych zapachów sportowych. Różne gatunki mięty mają wyraźnie odmienne profile — pieprzowa jest chłodniejsza i bardziej medyczna, kłosowa łagodniejsza i słodsza.

Nuty korzenne to szeroka kategoria olfaktoryczna obejmująca aromaty przypraw takich jak cynamon, goździki, pieprz, imbir, kardamon, gałka muszkatołowa i inne. W perfumerii pełnią rolę ocieplającą i dramatyzującą -- nadają kompozycjom charakteru, głębi i intensywności. Mogą być stosowane zarówno jako wyraźny akcent w nutach serca, jak i jako subtelne tło wzmacniające bazy orientalne. Historia perfumeryjnych nut korzennych sięga tysięcy lat -- szlaki korzenno-handlowe starożytności dostarczały aromatycznych substancji, które stały się fundamentem wschodnich i zachodnich tradycji kosmetycznych.

Nuty wodne to abstrakcyjna kategoria zapachów odtwarzających olfaktoryczne wrażenie kontaktu z wodą -- jej czystości, chłodu i przeźroczystości. Bazują glównie na syntetycznych molekułach, takich jak Calone, dihydromyrcenol czy różne aldehydy, gdyż woda jako taka jest bezwonna. Perfumiarze stosują tę kategorię, by nadać kompozycjom lekkości, przestrzeni i odświeżającej neutralności. Nuty wodne są fundamentem zapachów aquatycznych i sportowych, które zdominowały segment masculin w latach 90., lecz dziś z powodzeniem wkraczają do kompozycji ambiseksualnych i kobiecych.

Ambra szara (ambergris) to jedna z najbardziej legendarnych substancji w historii perfumerii -- powstaje w przewodzie pokarmowym kaszalota jako reakcja na podrażnienie łupinami kalmarów. Świeżo wydalona ma nieprzyjemny aromat, lecz po wieloletniej oksydacji na powierzchni oceanów przybiera wyjątkowy profil: morski, słodkawy, zwierzęcy, z fenomenalną trwałością i zdolnością do amplifikowania innych składników. Dziś jest prawnie chroniona i bardzo rzadka -- większość współczesnych kompozycji stosuje syntetyczne odpowiedniki (Ambroxan, Cetalox). Znana już faraonów egipskich i arabskim kupcom X wieku, ambra jest jedną z najcenniejszych substancji naturalnych na świecie.