Ambrette (piżmian właściwy) to gatunek malwy uprawiany w tropikalnych i subtropikalnych regionach swiata ze względu na piżmowo pachnące nasiona. W odróżnieniu od wersji opisanej jako <<piżmowa malwa>>, ta nuta skupia się bardziej na esencji nasion niż na roślinie jako całości. Jej olej eteryczny zawiera charakterystyczny składnik -- ambrettolid -- makrocykliczny lakton odpowiedzialny za piżmowy, delikatnie owocowy aromat. Ambrette jest jedynym szeroko stosowanym roślinnym źródłem piżma i od dawna jest preferowane przez zwolenników naturalnych perfum jako etyczna alternatywa dla piżma zwierzęcego.

Mleko jako nuta zapachowa w perfumerii nie pochodzi bezpośrednio z surowego mleka, lecz z grupy substancji chemicznych -- przede wszystkim laktonów -- naturalnie obecnych w mleku i odwzorowywanych syntetycznie. Związki takie jak delta-dekalakton i gamma-nononalakton odpowiadają za kremowy, słodki i mleczny charakter tej nuty. W perfumach mleko pojawia się jako składnik kojących, dziecięcych, pudrowych lub orientalnych kompozycji, dodając im miękkości i ciepłej bliskości skóry. Szczególnie cenione jest w orientalnych gourmand i perfumach o charakterze <<skórowym>>. Nuta mleczna współgra znakomicie z wanilią, piżmem i nutami kwiatowymi. Co ciekawe, naturalne mleko nie jest destylowane ani ekstrahowane -- to jeden z przykładów nut sensorycznych odtwarzanych wyłącznie drogą syntezy chemicznej.

Tuberoza należy do najbardziej odurzających i luksusowych składników w klasycznej perfumerii. Pochodzi z Meksyku, gdzie uprawiano ją na długo przed kolonizacją europejską; do Europy trafiła w XVI wieku, szybko stając się symbolem zmysłowości i luksusu. Absolut tuberozy pozyskuje się metodą ekstrakcji rozpuszczalnikowej — kwiaty są tak delikatne, że tradycyjna destylacja parą jest niemożliwa. Jej profil zapachowy jest kremowy, mleczny, woskowy i kwiatowy z indolową głębią; autorytatywni perfumerzy porównują ją do mieszaniny lilii, kwiatu pomarańczy i śmietany. Tuberoza jest kluczowym składnikiem wielkich kwiatowych solistek i orientalnych flankowych kompozycji.

Kadzidło jako nuta zapachowa jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych w kulturze ludzkiej — towarzyszy rytuałom religijnym, medytacji i ceremonii od tysięcy lat, od Egiptu przez Grecję i Rzym po świątynie wschodnie i zachodnie. W perfumerii termin ten oznacza zarówno żywicę olibanumową, jak i syntetyczne cząsteczki odtwarzające dymno-żywiczną, mineralną aurę spalanej żywicy. Profil jest chłodny, dymny, lekko cytrynowy i pieprzny — niezwykła kombinacja sacrum i przejrzystości. Współcześnie kadzidło jest wszechobecne w perfumach orientalnych, minimalistycznych i uniseksualnych.

Jeden z najważniejszych surowców w historii perfumerii — szacuje się, że 80% zapachów z pierwszej połowy XX wieku zawierało naturalne ekstrakty jaśminowe. W perfumerii stosuje się głównie dwa gatunki: Jasminum grandiflorum (jaśmin królewski) i Jasminum sambac (jaśmin arabski). Absolut jaśminowy pozyskuje się z ręcznie zbieranych kwiatów — potrzeba około miliona kwiatów na zaledwie kilogram ekstraktu. Zapach jest intensywnie kwiatowy, kremowy i słodki, z charakterystyczną głębią nadawaną przez indol. W kompozycjach najczęściej występuje w nutach serca, gdzie nadaje romantyczny, odurzający charakter.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.