Czekolada w perfumerii to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i pożądanych akcentów gourmandowych. Jej aromat w kompozycjach zapachowych odtwarza się najczęściej syntetycznie — za pomocą substancji takich jak heliotropina czy etylowaleriana, które oddają charakterystyczną gorzko-słodką głębię kakao. Nuta ta łączy w sobie pierwiastki palonego ziarna, ciemnego cukru i odrobiny kremowej słodyczy, co czyni ją jednocześnie zmysłową i apetyczną. W perfumerii orientalnej i gourmandowej stanowi bazę lub centrum kompozycji, nadając im luksusowy, ciepły charakter. Czekolada doskonale współgra z wanilią, piżmem, paczulą i drzewem sandałowym.

Mandarynka (Citrus reticulata) jest jedną z najsłodszych i najprzyjemniejszych nut cytrusowych w perfumerii — jej olejek, tłoczony ze skórki, jest mniej kwaśny i agresywny niż cytrynowy, z dominującą, ciepłą owocową słodyczą. Mandarynka pochodzi z Azji, gdzie jest uprawiana od starożytności, a jej europejska nazwa pochodzi od mandaryńskich urzędników cesarskich w Chinach. Olejek mandarynkowy zawiera w wysokim stężeniu estry i aldehydy, nadające mu charakterystyczną, prawie owocowo-cukrową soczystość. W perfumerii jest wyjątkowo wszechstronny: sprawdza się w kompozycjach dla dzieci, w owocowych fruktalach, a także w ciepłych orientach, gdzie pełni rolę łagodnej cytrusowej nuty.

Paczula (Pogostemon cablin) to roślina z rodziny jasnotowatych, uprawiana głównie w Indonezji i na Filipinach. Jej olejek eteryczny pozyskiwany jest z liści przez destylację parą wodną i należy do najbardziej charakterystycznych surowców perfumerskich — rozpoznawalny niemal natychmiast ze względu na ziemisty, intensywnie drzewny i ciepły zapach. Paczula jest nieodłącznie związana z estetyką lat 60. i 70. XX wieku, jednak w rękach współczesnych perfumerów zyskuje nowe oblicze. Świeży olejek ma profil nieco ostry i zielony, który z wiekiem łagodnieje i nabiera kremowej głębi — stąd cenione są dojrzałe, leżakowane partie surowca.

Miód to jedna z najbardziej złożonych i wieloznacznych nut w perfumerii — jego aromat jest jednocześnie słodki, woskowy, kwiatowy i zwierzęcy, co czyni go składnikiem niepowtarzalnym i trudnym do jednoznacznej klasyfikacji. Naturalne perfumowanie miodem osiągano dawniej przez ekstrakt z wosku pszczelego lub roślin miodonośnych; dziś częściej stosuje się syntetyczne związki imitujące feromony i kwasy tłuszczowe miodu. Nuta miodowa pojawia się w każdej warstwie piramidy zapachowej — raz jako słodki akcent wierzchni, raz jako serce łączące składniki, a raz jako zmysłowa, prawie skórzana baza. Miód jest kluczowym składnikiem kompozycji orientalnych, ambrowodrzewnych i chyprowych.

Karmel to jedna z fundamentalnych nut w perfumerii gourmandowej, odwzorowująca aromat cukru podgrzanego do punktu karmelizacji — złocistego, bogatego, z nutą lekkiej goryczki i masła. W perfumach buduje się go najczęściej za pomocą kombinacji syntetycznych związków, takich jak maltol, etylomaltol i różne laktony. To nuta wyjątkowo wszechstronna: może być subtelnym ociepleniem, dominującym akcentem lub łącznikiem między składnikami pikantnymi a floralnymi. Pojawia się w każdej warstwie piramidy zapachowej — od pierwszych impresji po długotrwałe wybrzmiewanie. Karmel jest jedną z najczęściej stosowanych nut w perfumach komercyjnych i niszowych na całym świecie.

Balsam toluański pochodzi z drzewa Myroxylon balsamum rosnącego w Ameryce Południowej, pierwotnie eksportowanego przez miasto Tolú w dzisiejszej Kolumbii. To jeden z pierwszych balsamów stosowanych w europejskiej perfumerii nowożytnej, ceniony za miękką, waniliowo-cynamonową słodycz bez nadmiernej intensywności. Jego zapach jest delikatniejszy i bardziej kwiatowy niż balsamu peruwiańskiego, z nutą kakao i ciepłego ciasta. W perfumerii tradycyjnej balsam toluański jest klasycznym składnikiem orientalnych ambre, powdery i gourmand, gdzie stanowi eleganckie, słodkie tło.

Fasola tonka pochodzi z drzewa Dipteryx odorata rosnącego w tropikalnych lasach Ameryki Południowej, szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Jej charakterystyczny zapach zawdzięcza kumarynie — naturalnej substancji o zapachu skoszonego siana i migdałów, która po raz pierwszy wyizolowano właśnie z ziaren tonki w 1820 roku. W perfumerii tonka to jeden z najważniejszych składników baz — wnosi ciepłą, słodko-pudrową głębię, która znakomicie wiąże inne składniki i przedłuża trwałość kompozycji. Doskonale współgra z wanilią, paczulą, drewnem sandałowym i piżmem, tworząc klasyczne, orientalne lub gourmand akordy. Warto wiedzieć, że kumaryna w dużych stężeniach jest regulowana przez unijne przepisy dotyczące bezpieczeństwa kosmetyków.

Mech dębowy (Evernia prunastri) to porost rosnący na korze dębu, cedru i innych drzew strefy umiarkowanej. Absolut pozyskiwany jest metodą ekstrakcji rozpuszczalnikowej i należy do najważniejszych surowców w historii perfumerii — był kluczowym składnikiem klasycznych kompozycji chypre i fougère, nadając im charakterystyczną, leśną ciemność. Ze względu na potencjał alergizujący wywoływany przez atranol i chloroatranol, stosowanie naturalnego absolutu mechu dębowego zostało w UE surowo ograniczone przez IFRA. Współcześnie zastępuje się go syntetycznymi odpowiednikami lub starannie oczyszczonymi frakcjami. Zapach jest ziemisty, nieco gorzki, głęboko leśny — jedyny w swoim rodzaju.

Mech jako nuta zapachowa w perfumerii to szerokie pojęcie obejmujące różne rodzaje mchów i porostów stosowanych dla oddania wilgotnego, leśnego charakteru zapachu. Najważniejszym składnikiem z tej kategorii jest mech dębowy (Evernia prunastri) — porost używany od stulecia w kompozycjach chyprowych i fougère, dziś regulowany ze względu na potencjał alergiczny. W nowoczesnej perfumerii mech bywa odtwarzany za pomocą syntetycznych składników lub naturalnych ekstraktów z innych gatunków. Wnosi do kompozycji wilgoć, mineralność i organiczną głębię, która kotwiczy bazę i nadaje jej lesistego, pierwotnego charakteru. Klasyczne kompozycje chyprowe opierały się na triadzie bergamot-mech dębowy-labdanum, która stała się fundamentem całej rodziny zapachowej.