Nuty morskie to syntetyczna kategoria zapachów kreujących olfaktoryczne złudzenie bliskości morza -- nie konkretnego olejku ani ekstraktu, lecz wyobrażenia. Tworzone są glównie za pomocą molekuły Calone (opracowanej w latach 70. XX wieku przez firmę Pfizer), która wywołuje wrażenie chłodnego, metaliczno-wodnego, słonawego powietrza nad oceanem. Prawdziwy przełom nastąpił w 1991 roku, gdy Davidoff Cool Water uczynił tę nutę symbolem nowej epoki świeżych, aquatycznych perfum. Dziś nuty morskie są jedną z najczęściej stosowanych kategorii w segmencie zapachów unisex i sportu.

Aquozone to zastrzeżona nazwa handlowa syntetycznej molekuły zapachowej z grupy ozonu czno-aquatycznych, stosowanej do budowania morskich, powietrznych efektów zapachowych. Jej profil jest wyraźnie wodny i ozoniczny, z chłodną, metaliczną czystością przypominającą morskie powietrze lub świeży deszcz. Molekuła ta odegrała ważną rolę w popularyzacji aquatycznych zapachów lat 90. XX wieku. Pojawia się w sportowych, plażowych i morskich kompozycjach. Jako nuta górna otwiera kompozycje z impetem świeżości i czystości.

Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Zielona mandarynka to olejek pozyskiwany ze skórek niedojrzałych owoców mandarynki, zbieranych wcześniej niż te przeznaczone do spożycia. W odróżnieniu od dojrzałej mandarynki, zielona odmiana ma mniej słodyczy, za to więcej zielonej, roślinnej świeżości — zbliżając się zapachem do petitgrain. Używana jest przede wszystkim jako składnik letnich i wiosennych kompozycji zapachowych, gdzie wnosi naturalną energię i czystość. Ciekawostką jest, że wiele olejków określanych jako „zielona mandarynka” jest w rzeczywistości pozyskiwanych z tej samej odmiany co zwykła mandarynka — różnica leży wyłącznie w czasie zbioru owocu.

Rozmaryn to jedno z najważniejszych ziół w historii perfumerii, stosowane w kompozycjach zapachowych co najmniej od czasów średniowiecznych. Olejek eteryczny z Salvia rosmarinus jest bogaty w kamfor, cyneol i pinen, które nadają mu charakterystyczny, ostry i pobudzający zapach kojarzony ze śródziemnomorskim słońcem. Roślina pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, skąd jest eksportowana na cały świat jako przyprawa, surowiec kosmetyczny i perfumeryjny. W perfumerii rozmaryn doskonale sprawdza się zarówno jako żywa, ziołowa nuta top, jak i jako aromatyczne serce fougère i cologne.

Lawenda jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych surowców perfumeryjnych na świecie, a olejek eteryczny z Lavandula angustifolia należy do najczęściej stosowanych w przemyśle. Uprawiana głównie w Prowansji, Bułgarii i Anglii, dostarcza surowca o profilu świeżym, kwiatowo-ziołowym i lekko kamforowym, z balsamicznym finiszem. Jest fundamentem klasycznej rodziny fougère i nieodłącznym elementem zapachów męskich. Aromaterapeutyczna rola lawendy sprawiła, że kojarzona jest ze spokojem i relaksem — efekt potwierdzony badaniami naukowymi.

Cyprys śródziemnomorski (Cupressus sempervirens) jest od starożytności symbolem wieczności i żałoby — jego smukła sylwetka zdobi cmentarze Włoch, Grecji i Prowansji. Olejek eteryczny destylowany jest z gałązek, szyszek i drewna, a jego profil łączy świeżą zieloną ostrość z żywiczną, balsamiczną głębią i lekko korzennymi akcentami. W perfumerstwie cyprys jest fundamentem klasycznych zapachów fougère i klasycznej kolognie maskulinistycznej — pojawia się m.in. w legendarnym Pour un Homme de Caron i wielu zapachach inspirowanych Prowansją. Ciekawostką jest, że cyprys zawiera α-pinen i kamfen, które to związki odpowiadają za jego orzeźwiające, chłodne wrażenie.

Mastyka to żywica pozyskiwana z pistacji kleistej Pistacia lentiscus, rosnącej przede wszystkim na greckiej wyspie Chios — jedynym miejscu na świecie, gdzie drzewa produkują tę szczególną postać żywicy w wystarczających ilościach do komercyjnego pozysku. Jej zapach jest wyjątkowy: świeży, sosnowo-cytrynowy z ciepłym, lekko słodkim rdzeniem i delikatną dymną nutą. Mastyka była żuta przez mieszkańców basenu Morza Śródziemnego od starożytności, a dawna grecka tradycja nadała jej wyjątkowe miejsce w kulturze Chios. W perfumerii jest ceniona jako rzadki, oryginalny surowiec śródziemnomorski o wyrazistym, żywiczno-cytrusowym profilu.

Nuty mineralne to szerokie pojęcie obejmujące olfaktoryczne skojarzenia z minerałami, skałą, kamieniem i ziemią. Ich profil jest zazwyczaj zimny, suchy i pozbawiony ciepła organicznego -- przywołuje obrazy wapiennych jaskiń, nadmorskich skał obmywanych falami lub glinianych brzegów rzek. W perfumerstwie budowane są z użyciem związków ozonowych, eterów i specjalnie dobranych związków aromatycznych. Nadają kompozycjom ziemistość i mineralną surowość, popularną w niszowych i uniseksowych zapachach.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.

Paczula (Pogostemon cablin) to roślina z rodziny jasnotowatych, uprawiana głównie w Indonezji i na Filipinach. Jej olejek eteryczny pozyskiwany jest z liści przez destylację parą wodną i należy do najbardziej charakterystycznych surowców perfumerskich — rozpoznawalny niemal natychmiast ze względu na ziemisty, intensywnie drzewny i ciepły zapach. Paczula jest nieodłącznie związana z estetyką lat 60. i 70. XX wieku, jednak w rękach współczesnych perfumerów zyskuje nowe oblicze. Świeży olejek ma profil nieco ostry i zielony, który z wiekiem łagodnieje i nabiera kremowej głębi — stąd cenione są dojrzałe, leżakowane partie surowca.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.