Szafran to najdroższy składnik zapachowy i kulinarny na świecie — pozyskuje się go ręcznie ze znamion kwiatów Crocus sativus, a zebranie jednego kilograma wymaga pracy przy około 150 000 kwiatach. Pochodzi z rejonu Bliskiego Wschodu, gdzie jest uprawiany od ponad 3500 lat, a największym producentem jest dziś Iran. W perfumerii szafran wnosi do kompozycji charakterystyczną metaliczno-skórzaną głębię z odcieniami palonego miodu, wosku i tytoniu, które czynią go niezastąpionym składnikiem orientalnych i oud-owych kompozycji. Za jego zapach odpowiadają głównie safranal i pikrokrocyna — związki niepowtarzalne w całym królestwie roślin. Wyjątkowa cena i intensywność sprawiają, że w perfumerii często stosuje się syntetyczne odpowiedniki lub wzbogacane ekstrakty.

Czerwone owoce to abstrakcyjna nuta zapachowa, szerszy odpowiednik czerwonych jagód, obejmujący całe spektrum czerwonych owoców ogrodowych i południowych: wiśnie, śliwki, granaty, czerwone jabłka i wszelkie czerwone owoce pestkowe. W perfumerii ta nuta służy jako narzędzie malarskie, nakładające grubą, soczystą warstwę czerwonej owocowości na tło kompozycji. Szczególnie popularna w perfumach orientalnych i oud-owych, gdzie kontrast między czerwoną słodyczą a ciemną dymną bazą tworzy niezwykłe napięcie. To nuta, która mówi <<więcej>> we wszystkich znaczeniach tego słowa.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.

Róża jest niekwestionowaną królową perfumerii, obecną w kompozycjach od tysiącleci i w niezmieniony sposób fascynującą twórców zapachów na całym świecie. Jej zapach to świat sam w sobie: może być słodka lub ostra, zmysłowa lub chłodna, owocowa lub zielona — w zależności od odmiany, regionu uprawy i metody ekstrakcji. Do najcenniejszych surowców należą absolutum Rosa damascena z Bułgarii i Turcji oraz absolutum Rosa centifolia z Grasse. Współcześnie większość zapachów zawierających różę korzysta z bogatej palety syntetycznych związków różanopochodnych: geraniol, citronellol, damascenon, damascon. Róża jest materiałem żywym, zmiennym i nieskończenie złożonym — każda interpretacja perfumeryjna jest własną historią.

Czekolada w perfumerii to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i pożądanych akcentów gourmandowych. Jej aromat w kompozycjach zapachowych odtwarza się najczęściej syntetycznie — za pomocą substancji takich jak heliotropina czy etylowaleriana, które oddają charakterystyczną gorzko-słodką głębię kakao. Nuta ta łączy w sobie pierwiastki palonego ziarna, ciemnego cukru i odrobiny kremowej słodyczy, co czyni ją jednocześnie zmysłową i apetyczną. W perfumerii orientalnej i gourmandowej stanowi bazę lub centrum kompozycji, nadając im luksusowy, ciepły charakter. Czekolada doskonale współgra z wanilią, piżmem, paczulą i drzewem sandałowym.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Mech dębowy (Evernia prunastri) to porost rosnący na korze dębu, cedru i innych drzew strefy umiarkowanej. Absolut pozyskiwany jest metodą ekstrakcji rozpuszczalnikowej i należy do najważniejszych surowców w historii perfumerii — był kluczowym składnikiem klasycznych kompozycji chypre i fougère, nadając im charakterystyczną, leśną ciemność. Ze względu na potencjał alergizujący wywoływany przez atranol i chloroatranol, stosowanie naturalnego absolutu mechu dębowego zostało w UE surowo ograniczone przez IFRA. Współcześnie zastępuje się go syntetycznymi odpowiednikami lub starannie oczyszczonymi frakcjami. Zapach jest ziemisty, nieco gorzki, głęboko leśny — jedyny w swoim rodzaju.

Mech jako nuta zapachowa w perfumerii to szerokie pojęcie obejmujące różne rodzaje mchów i porostów stosowanych dla oddania wilgotnego, leśnego charakteru zapachu. Najważniejszym składnikiem z tej kategorii jest mech dębowy (Evernia prunastri) — porost używany od stulecia w kompozycjach chyprowych i fougère, dziś regulowany ze względu na potencjał alergiczny. W nowoczesnej perfumerii mech bywa odtwarzany za pomocą syntetycznych składników lub naturalnych ekstraktów z innych gatunków. Wnosi do kompozycji wilgoć, mineralność i organiczną głębię, która kotwiczy bazę i nadaje jej lesistego, pierwotnego charakteru. Klasyczne kompozycje chyprowe opierały się na triadzie bergamot-mech dębowy-labdanum, która stała się fundamentem całej rodziny zapachowej.

Ambra szara (ambergris) to jedna z najbardziej legendarnych substancji w historii perfumerii -- powstaje w przewodzie pokarmowym kaszalota jako reakcja na podrażnienie łupinami kalmarów. Świeżo wydalona ma nieprzyjemny aromat, lecz po wieloletniej oksydacji na powierzchni oceanów przybiera wyjątkowy profil: morski, słodkawy, zwierzęcy, z fenomenalną trwałością i zdolnością do amplifikowania innych składników. Dziś jest prawnie chroniona i bardzo rzadka -- większość współczesnych kompozycji stosuje syntetyczne odpowiedniki (Ambroxan, Cetalox). Znana już faraonów egipskich i arabskim kupcom X wieku, ambra jest jedną z najcenniejszych substancji naturalnych na świecie.