Czarny pieprz (Piper nigrum) to jedna z najstarszych i najbardziej cenionych przypraw świata, pozyskiwana z lianowego krzewu rosnącego w tropikach. Olejek eteryczny z czarnego pieprzu, otrzymywany przez destylację parową niedojrzałych ziaren, charakteryzuje się ostrym, suchym, terpentynowym i korzeniowym zapachem z lekką nutą ziemistości i drewna. W perfumerii czarny pieprz jest klasyczną nutą szczytową dodającą kompozycjom energii, ostrości i charakteru. Świetnie komponuje się z cytrusami, drewnem, skórą i kwiatami. Przez stulecia pieprz był towarem tak cennym, że używano go jako środka płatniczego -- stąd powiedzenie <<zapłacić pieprzem>>. Dziś olejek pieprzowy jest nieodzownym składnikiem myriad kompozycji od fougère po orientale.

Tytoń jako nuta zapachowa to jedno z najbardziej pożądanych i wielowymiarowych tworzyw we współczesnej perfumerii. Surowiec pozyskuje się z liści Nicotiana tabacum, a jego zapach — zależnie od sposobu suszenia i fermentacji — może być słodki, dymny, skórzany lub niemal kwiatowy. W kompozycjach perfumeryjnych tytoń pełni funkcję ciepłej, zmysłowej bazy nadającej głębię i trwałość, doskonale uzupełniając wanilię, rum, skórę i drewna wschodnie. Skojarzenie z tytoniem ma w perfumerii charakter romantyczny i nostalgiczny, odwołując się do starych bibliotek, skórzanych foteli i tajemniczej elegancji.

Ananas pochodzi z Ameryki Południowej i był sprowadzony do Europy przez europejskich konkwistadorów w XVI wieku, gdzie szybko stał się symbolem egzotyki i przepychu. Jego zapach jest bogaty, słodko-kwaśny, z charakterystyczną tropikalną nutą, odtwarzaną w perfumerii zarówno z ekstraktów naturalnych, jak i związków syntetycznych takich jak allyl hexanoate. W kompozycjach otwiera je z rozmachem, wnosząc energię i słoneczność, będąc szczególnie popularnym w zapachach letnich i sportowych. Co ciekawe, enzym bromelainy zawarty w ananasie jest tak silny, że potrafi trawić białka skóry, dlatego pasteryzuje się soki ananasowe przed użyciem.

Paczula (Pogostemon cablin) to roślina z rodziny jasnotowatych, uprawiana głównie w Indonezji i na Filipinach. Jej olejek eteryczny pozyskiwany jest z liści przez destylację parą wodną i należy do najbardziej charakterystycznych surowców perfumerskich — rozpoznawalny niemal natychmiast ze względu na ziemisty, intensywnie drzewny i ciepły zapach. Paczula jest nieodłącznie związana z estetyką lat 60. i 70. XX wieku, jednak w rękach współczesnych perfumerów zyskuje nowe oblicze. Świeży olejek ma profil nieco ostry i zielony, który z wiekiem łagodnieje i nabiera kremowej głębi — stąd cenione są dojrzałe, leżakowane partie surowca.

Kawa jako nuta zapachowa czerpie z wielowymiarowego aromatu prażonych ziaren Coffea arabica lub Coffea robusta. Jej profil jest złożony -- łączy palony, gorzki charakter z karmelem, czekoladą i kremowymi akordami. W perfumerii kawa stosowana jest zarówno w formie absolutu (concret z prażonych ziaren), jak i przez użycie syntetycznych składników imitujących jej aromat. Pojawia się w kompozycjach gourmand, orientalnych i skórzanych, gdzie buduje głębię i zmysłowość. Kawa jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych aromatów na świecie, a jej stosowanie w perfumach wywołuje natychmiastowe, pozytywne i energetyzujące skojarzenia. W świecie aromaterapii zapach kawy stosowany jest jako olfaktoryczny <<reset>> przy testowaniu zapachów -- neutralizuje senor po poprzednim wąchaniu.

Irys (Iris pallida) dostarcza jednego z najcenniejszych surowców naturalnych — orris butter, czyli masła iriasowego, pozyskiwanego z suszonych i leżakowanych kłączy. Cały proces trwa od trzech do pięciu lat: kłącza muszą suszyć się przez wiele sezonów, zanim irones — kluczowe związki zapachowe — osiągną pełnię. Zapach orris butter jest absolutnie wyjątkowy: pudrowy, kremowy i kwiatowy, z chłodną, aksamitną głębią i subtelną nutą marchewkową. Irys jest jednym z najbardziej ekskluzywnych i kosztownych składników perfumerii — kilogram masła iriasowego może kosztować kilkanaście tysięcy euro.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Suche drewno to olfaktoryczna koncepcja oddająca zapach drewna pozbawionego żywicznych lub zielonych akcentów — suchy, wytrawny profil bez kremowości czy słodyczy. W perfumerii osiągany jest m.in. przy pomocy syntetycznych molekuł, takich jak Woody Amber czy Iso E Super, a także poprzez selekcję suchych frakcji cedru wirginijskiego lub drewna oud poddanego obróbce. Nuta ta jest popularna w nowoczesnych minimalistycznych zapachach unisex, gdzie ascetyczna, twarda drzewność tworzy unikalne, nieoczywiste tło. Suche drewno nie otula — ono tworzy przestrzeń.

Benzoes to żywica pozyskiwana z drzew z rodzaju Styrax, głównie ze Styrax benzoin, uprawianych w Indonezji, Laosie i Tajlandii. Jej ciepły, słodko-waniliowy zapach z balsamicznym, lekko dymnym tłem uczynił ją jednym z najpopularniejszych składników perfumeryjnych bazy od XVII wieku. Benzoes był tradycyjnie stosowany w liturgii kościelnej jako składnik kadzideł oraz do ochrony skóry w surowym klimacie — stąd dawna nazwa balsam mniszek. Współcześnie jest nieocenionym fiksatywem i słodkim, trwałym fundamentem orientalnych, ambrowych i gourmand kompozycji.

Labdanum to żywica pozyskiwana z różanecznika Cistus ladanifer, rosnącego w basenie Morza Śródziemnego — głównie w Grecji, Hiszpanii i Maroku. Jej gęsty, ambrowaty i balsamiczno-skórzany profil jest jednym z najważniejszych w perfumerii — labdanum stanowi naturalne źródło ambry roślinnej i jest kluczowym składnikiem w akordach chypre i oriental. Starożytni Grecy zbierali żywicę, czesząc kozy pascące się w zaroślach cistusa. Dziś labdanum jest stosowane w formie absolutu lub żywicy i cenione za niezrównaną trwałość i głębię ambrowatego ciepła.