Nuty morskie to syntetyczna kategoria zapachów kreujących olfaktoryczne złudzenie bliskości morza -- nie konkretnego olejku ani ekstraktu, lecz wyobrażenia. Tworzone są glównie za pomocą molekuły Calone (opracowanej w latach 70. XX wieku przez firmę Pfizer), która wywołuje wrażenie chłodnego, metaliczno-wodnego, słonawego powietrza nad oceanem. Prawdziwy przełom nastąpił w 1991 roku, gdy Davidoff Cool Water uczynił tę nutę symbolem nowej epoki świeżych, aquatycznych perfum. Dziś nuty morskie są jedną z najczęściej stosowanych kategorii w segmencie zapachów unisex i sportu.

Sól jako nuta zapachowa nie ma własnego aromatu w tradycyjnym sensie -- jej działanie jest raczej sensoryczne i kontrastujące. W perfumerstwie efekt solny osiągany jest przez tzw. halogenowe związki zapachowe i nuty akoordowe, które nadają odczucie suchości, mineralności i ostrości. Sól wzmacnia inne nuty: intensyfikuje morski charakter aquatycznych kompozycji, podkreśla świeżość cytrusów i kontrast z nurtem słodkim. Współcześnie nuta soli przeżywa ogromną popularność w zapachach uniseksowych i morskich.

Cytryna jest jednym z najpowszechniej stosowanych składników perfumeryjnych na świecie — jej olejek eteryczny, tłoczony na zimno ze skórki, zawiera ponad 70% limonenu, który odpowiada za charakterystyczną, świeżą kwasowość. Cytryna jest obecna w perfumach od stuleci: to jeden z filarów tradycyjnych wód kolońskich, które wywodzą się z XVIII-wiecznego Kolonii. Zapach skórki cytrynowej jest żywszy i bardziej złożony niż sam sok — obejmuje kwiatowe, trawiste i żywiczne podtony obok dominującego cierpko-kwasowego cytrusu. Ze względu na szybką ulotność olejku, w kompozycjach stosuje się też syntetyczne odpowiedniki i mikrokapsułkowanie.

Davana to delikatna roślina z rodziny astrowatych (Artemisia pallens) uprawiana przede wszystkim w Indiach, gdzie od wieków służy jako ozdoba świątynna i składnik tradycyjnych olejków. Jej olejek eteryczny jest znany z wyjątkowej właściwości — zapach davany zmienia się w zależności od chemii skóry danej osoby, tworząc niepowtarzalny profil dla każdego nosiciela. Na skórze ujawniają się różne nuanse: u jednych bardziej owocowe i śliwkowe, u innych kwiatowe i miodowe, a u jeszcze innych wyraźnie ziołowe. W perfumerii ceniona jest za tę osobistość zapachu i zdolność do tworzenia ciepłych, orientalnych akordów. Jest składnikiem stosunkowo rzadkim, lecz niezwykle fascynującym dla twórców poszukujących głęboko osobistych kompozycji.

Konwalia jest jedną z ulubionych nut perfumerii, a zarazem kwiatem, który niemal w ogóle nie poddaje się ekstrakcji naturalnej — jego olejek eteryczny jest praktycznie niemożliwy do uchwycenia metodami destylacji parą wodną. Dlatego zapach konwalii w perfumach jest zawsze odtwarzany syntetycznie, przede wszystkim przy użyciu hydroxycitronellalu i kompozytów muguetowych. Profil zapachu jest przeźroczysty, zielono-kwiatowy i chłodny — idealnie oddaje wiosenną świeżość. Jest jedną z najczęściej stosowanych nut kwiatowych zarówno w perfumerii masowej, jak i niszowej.

Irys (Iris pallida) dostarcza jednego z najcenniejszych surowców naturalnych — orris butter, czyli masła iriasowego, pozyskiwanego z suszonych i leżakowanych kłączy. Cały proces trwa od trzech do pięciu lat: kłącza muszą suszyć się przez wiele sezonów, zanim irones — kluczowe związki zapachowe — osiągną pełnię. Zapach orris butter jest absolutnie wyjątkowy: pudrowy, kremowy i kwiatowy, z chłodną, aksamitną głębią i subtelną nutą marchewkową. Irys jest jednym z najbardziej ekskluzywnych i kosztownych składników perfumerii — kilogram masła iriasowego może kosztować kilkanaście tysięcy euro.

Ambra szara (ambergris) to jedna z najbardziej legendarnych substancji w historii perfumerii -- powstaje w przewodzie pokarmowym kaszalota jako reakcja na podrażnienie łupinami kalmarów. Świeżo wydalona ma nieprzyjemny aromat, lecz po wieloletniej oksydacji na powierzchni oceanów przybiera wyjątkowy profil: morski, słodkawy, zwierzęcy, z fenomenalną trwałością i zdolnością do amplifikowania innych składników. Dziś jest prawnie chroniona i bardzo rzadka -- większość współczesnych kompozycji stosuje syntetyczne odpowiedniki (Ambroxan, Cetalox). Znana już faraonów egipskich i arabskim kupcom X wieku, ambra jest jedną z najcenniejszych substancji naturalnych na świecie.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Mech dębowy (Evernia prunastri) to porost rosnący na korze dębu, cedru i innych drzew strefy umiarkowanej. Absolut pozyskiwany jest metodą ekstrakcji rozpuszczalnikowej i należy do najważniejszych surowców w historii perfumerii — był kluczowym składnikiem klasycznych kompozycji chypre i fougère, nadając im charakterystyczną, leśną ciemność. Ze względu na potencjał alergizujący wywoływany przez atranol i chloroatranol, stosowanie naturalnego absolutu mechu dębowego zostało w UE surowo ograniczone przez IFRA. Współcześnie zastępuje się go syntetycznymi odpowiednikami lub starannie oczyszczonymi frakcjami. Zapach jest ziemisty, nieco gorzki, głęboko leśny — jedyny w swoim rodzaju.

Drzewo sandałowe (Santalum album) jest jednym z najważniejszych surowców perfumeryjnych świata, stosowanym od ponad czterech tysięcy lat w Indiach, Chinach i na Bliskim Wschodzie do celów ceremonialnych, religijnych i kosmetycznych. Olejek z sandałowca białego zawiera przede wszystkim α-santalol i β-santalol — dwa terpeny odpowiadające za jego charakterystyczny, kremowy, nieco dymny i głęboko drewniany aromat. Najwyżej ceniony jest sandałowiec z regionu Mysore w stanie Karnataka w Indiach, choć jego dostępność drastycznie spadła z powodu nadmiernego wycinania i surowych przepisów indyjskich o ochronie. W perfumerstwie sandałowiec jest absolutnym klasykiem — pojawia się w większości orientalnych i drzewnych kompozycji jako niezastąpiony składnik bazowy.