Neroli to olejek eteryczny destylowany z kwiatów gorzkiej pomarańczy (Citrus aurantium), a jego nazwa pochodzi od księżnej Neroli, Anne-Marie de la Trémoille, która w XVII wieku spopularyzowała go na dworze królewskim. Ceniony jest jako jeden z najdroższych i najbardziej szlachetnych składników perfumeryjnych — do uzyskania kilograma olejku potrzeba ponad tysiąca kilogramów świeżych kwiatów. Jego zapach łączy kwiatową słodycz z cytrusową świeżością, lekką goryczką i urzekającą podnutą zieleni, co czyni go idealnym składnikiem wód kolońskich i flankalnich. Neroli stanowi serce legendarnych eaux de cologne i jest nieodzownym elementem wielu klasycznych kompozycji perfumeryjnych.

Cytryna jest jednym z najpowszechniej stosowanych składników perfumeryjnych na świecie — jej olejek eteryczny, tłoczony na zimno ze skórki, zawiera ponad 70% limonenu, który odpowiada za charakterystyczną, świeżą kwasowość. Cytryna jest obecna w perfumach od stuleci: to jeden z filarów tradycyjnych wód kolońskich, które wywodzą się z XVIII-wiecznego Kolonii. Zapach skórki cytrynowej jest żywszy i bardziej złożony niż sam sok — obejmuje kwiatowe, trawiste i żywiczne podtony obok dominującego cierpko-kwasowego cytrusu. Ze względu na szybką ulotność olejku, w kompozycjach stosuje się też syntetyczne odpowiedniki i mikrokapsułkowanie.

Mandarynka (Citrus reticulata) jest jedną z najsłodszych i najprzyjemniejszych nut cytrusowych w perfumerii — jej olejek, tłoczony ze skórki, jest mniej kwaśny i agresywny niż cytrynowy, z dominującą, ciepłą owocową słodyczą. Mandarynka pochodzi z Azji, gdzie jest uprawiana od starożytności, a jej europejska nazwa pochodzi od mandaryńskich urzędników cesarskich w Chinach. Olejek mandarynkowy zawiera w wysokim stężeniu estry i aldehydy, nadające mu charakterystyczną, prawie owocowo-cukrową soczystość. W perfumerii jest wyjątkowo wszechstronny: sprawdza się w kompozycjach dla dzieci, w owocowych fruktalach, a także w ciepłych orientach, gdzie pełni rolę łagodnej cytrusowej nuty.

Gorzka pomarańcza (Citrus aurantium var. amara) jest niezwykłą rośliną — ze wszystkich jej części można uzyskać cenne surowce perfumeryjne: olejek ze skórki (bigarade), neroli z kwiatów i petitgrain z liści. Sam olejek ze skórki gorzkiej pomarańczy jest intensywniejszy i żywiczo-gorzkawy, wyraźnie różniący się od słodkiej odmiany. Był stosowany w starożytnych recepturach arabskich i był podstawowym składnikiem pierwszych europejskich perfum renesansowych. Współcześnie gorzka pomarańcza wraca do łask w niszowej perfumerii jako alternatywa dla syntetycznych aromatów, doceniana za złożoność i historyczną głębię.

Jeden z najważniejszych surowców w historii perfumerii — szacuje się, że 80% zapachów z pierwszej połowy XX wieku zawierało naturalne ekstrakty jaśminowe. W perfumerii stosuje się głównie dwa gatunki: Jasminum grandiflorum (jaśmin królewski) i Jasminum sambac (jaśmin arabski). Absolut jaśminowy pozyskuje się z ręcznie zbieranych kwiatów — potrzeba około miliona kwiatów na zaledwie kilogram ekstraktu. Zapach jest intensywnie kwiatowy, kremowy i słodki, z charakterystyczną głębią nadawaną przez indol. W kompozycjach najczęściej występuje w nutach serca, gdzie nadaje romantyczny, odurzający charakter.

Kwiat pomarańczy to jeden z najstarszych i najbardziej wielowymiarowych składników perfumeryjnych — stosowany od wieków zarówno w postaci olejku neroli (z gorzkiej pomarańczy), jak i absolutu czy wody kwiatowej. Jego profil łączy biało-kwiatową słodycz z cytrusową przejrzystością i delikatną miodową głębią. Kwiat pomarańczy jest integralnym składnikiem klasycznych eaux de cologne i orientalnych kompozycji bliskowschodnich — w krajach arabskich woda kwiatowa (mazaher) jest elementem kultury stołowej. W perfumerii europejskiej używany zarówno na głowie (lżejsze destylaty), jak i w sercu (absolut). Jego wszechstronność sprawia, że pojawia się w tysiącach zapachów.

Lawenda jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych surowców perfumeryjnych na świecie, a olejek eteryczny z Lavandula angustifolia należy do najczęściej stosowanych w przemyśle. Uprawiana głównie w Prowansji, Bułgarii i Anglii, dostarcza surowca o profilu świeżym, kwiatowo-ziołowym i lekko kamforowym, z balsamicznym finiszem. Jest fundamentem klasycznej rodziny fougère i nieodłącznym elementem zapachów męskich. Aromaterapeutyczna rola lawendy sprawiła, że kojarzona jest ze spokojem i relaksem — efekt potwierdzony badaniami naukowymi.

Sól morska to bardziej wyspecjalizowana wersja nutę solnej, osadzona w kontekście nadmorskim i oceanicznym. Jej profil łączy mineralną suchość soli z jodowym oddechem morskiej bryzy i wilgotną, algową świeżością. W perfumerstwie osiągana jest przez połączenie nut ozonowych, Calone, ambergris i specjalnie dobranych związków halogenowych. Jest nieodłącznym elementem kompozycji aquatycznych i morskich, nadając im autentyczność i intensywność oceanicznego powietrza.

Nuty ziołowe to szeroka kategoria olfaktoryczna obejmująca aromaty roślin zielnych -- lawendy, rozmarynu, tymianku, szałwii, bazylii, mięty i wielu innych. W perfumerii wnoszą zielony, świeży, niekiedy lekko kampferowy charakter, który dodaje kompozycji naturalności i oddechu. Są nieodłącznym elementem klasycznych fougère -- jednej z najważniejszych rodzin zapachowych w historii perfumerii europejskiej. Ziołowość harmonizuje zarówno z cytrusami tworząc świeże fougère, jak i z drewnem oraz piżmem kreując bardziej wytrawne, śródziemnomorskie akordy.

Piołun, znany też jako bylica piołun, to roślina o jednym z najbardziej wyrazistych i trudnych do zignorowania zapachów w przyrodzie. Jej olejek eteryczny zawiera tujon, który odpowiada za kamforowy, intensywnie gorzki i niemal metaliczny profil. Od starożytności stosowany był jako składnik napojów leczniczych i rytualnych, z czego słynny absynt jest najbardziej rozpoznanym przykładem. W perfumerii piołun dodaje kompozycjom charakteru i napięcia — najczęściej w rolach toppowych lub sercowych akordów fougère i orientalnych, gdzie jego dzika gorzkość kontrastuje z ciepłem głębszych nut.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.