Mandarynka (Citrus reticulata) jest jedną z najsłodszych i najprzyjemniejszych nut cytrusowych w perfumerii — jej olejek, tłoczony ze skórki, jest mniej kwaśny i agresywny niż cytrynowy, z dominującą, ciepłą owocową słodyczą. Mandarynka pochodzi z Azji, gdzie jest uprawiana od starożytności, a jej europejska nazwa pochodzi od mandaryńskich urzędników cesarskich w Chinach. Olejek mandarynkowy zawiera w wysokim stężeniu estry i aldehydy, nadające mu charakterystyczną, prawie owocowo-cukrową soczystość. W perfumerii jest wyjątkowo wszechstronny: sprawdza się w kompozycjach dla dzieci, w owocowych fruktalach, a także w ciepłych orientach, gdzie pełni rolę łagodnej cytrusowej nuty.

Nuty morskie to syntetyczna kategoria zapachów kreujących olfaktoryczne złudzenie bliskości morza -- nie konkretnego olejku ani ekstraktu, lecz wyobrażenia. Tworzone są glównie za pomocą molekuły Calone (opracowanej w latach 70. XX wieku przez firmę Pfizer), która wywołuje wrażenie chłodnego, metaliczno-wodnego, słonawego powietrza nad oceanem. Prawdziwy przełom nastąpił w 1991 roku, gdy Davidoff Cool Water uczynił tę nutę symbolem nowej epoki świeżych, aquatycznych perfum. Dziś nuty morskie są jedną z najczęściej stosowanych kategorii w segmencie zapachów unisex i sportu.

Ambrox Super (ambroxide) to syntetyczny odpowiednik naturalnej ambergris — jednego z najcenniejszych surowców perfumeryjnych historycznie pozyskiwanego z kaszalotów. Jego profil jest ciepły, drzewisto-skórny, z niemal morską, słonawą podtonalnością i wyraźną zmysłowością. Ambrox jest supercząsteczką zapachową o wyjątkowo wysokim progu percepcji — wiele osób wyczuwa go niemal na granicy percepcji, co tworzy fascynujący efekt “zapachu własnej skóry”. Stosowany w luksusowych perfumach jako silny wzmacniacz trwałości i głębi. Stanowi fundament wielu współczesnych chyprów i orientali.

Mięta to rozległy rodzaj ziół z rodziny jasnotowatych, obejmujący ponad 600 gatunków i odmian — od mięty pieprzowej i kłosowej po cytrusową i wodną. W perfumerii olejek miętowy jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych nut świeżości — charakterystyczny chłód zawdzięcza mentolowi, który aktywuje receptory temperatury zimna w skórze i błonach śluzowych. Stosowana głównie w głowie kompozycji, mięta otwiera zapachy z energetyczną, czystą intensywnością. Jest kluczowym składnikiem aromaterapii, fougère, akwatycznych i świeżych zapachów sportowych. Różne gatunki mięty mają wyraźnie odmienne profile — pieprzowa jest chłodniejsza i bardziej medyczna, kłosowa łagodniejsza i słodsza.

Cypriol, znany też jako nagarmotha, to trawa cyperowa rosnąca dziko w Indiach i Azji Południowej, od wieków ceniona w ajurwedzie jako surowiec leczniczy i zapachowy. Olejek eteryczny pozyskiwany jest przez destylację parową z bulw tej rośliny i charakteryzuje się złożonym, ziemisto-dymnym profilem z nutami drewna, dymu, mineralną chłodną głębią i lekko zwierzęcą ambrą. W perfumerii orientalnej i niszowej cypriol dodaje kompozycjom wyrazistego charakteru, chropowatości i tajemniczej ciemności. Jest niezastąpionym składnikiem arabskich i indyjskich zapachów, gdzie towarzyszy oudowi, piżmu i kadzidłu.

Anyż gwiazdkowaty (Illicium verum) to wiecznie zielone drzewo pochodzące z południowych Chin i Wietnamu, którego charakterystyczne gwiazdkowate owoce zawierają olejek eteryczny bogaty w anetol. Zapach jest intensywny, słodki, korzenny i nieco bardziej złożony niż zapach anyżu właściwego -- z lekką nutą ciepła i drzewności. W perfumerii anyż gwiazdkowaty stosowany jest jako aromatyczna przyprawa zarówno w nutach top, jak i w sercach kompozycji orientalnych, fougère i wschodnich blend'ów. Roślina ta odgrywa istotną rolę w tradycyjnej medycynie chińskiej i kuchni azjatyckiej. Ciekawostką jest, że anyż gwiazdkowaty jest głównym naturalnym źródłem kwasu szikimowego, używanego w syntezie leków przeciwwirusowych takich jak oseltamivir (Tamiflu).

Geranium zapachowe (Pelargonium graveolens) to jedna z najcenniejszych roślin w arsenale naturalnej perfumerii — olejek eteryczny z jego liści ma wyjątkowo złożony profil: różany, zielony, lekko mentolowy i ziołowy jednocześnie. Olejek pozyskuje się z całej zielnej masy przez destylację parową i jest ceniony jako naturalna alternatywa lub uzupełnienie drogiego olejku różanego. Pelargonium ma kluczowe znaczenie w przemyśle kosmetycznym i perfumeryjnym. Warianty z różnych regionów uprawy różnią się chemicznie — stąd geranium bourbońskie z Reunion bywa traktowane jako osobna nuta.

Olejek eteryczny z nasion marchwi (Daucus carota) jest pozyskiwany z suszonych nasion dzikiej lub uprawnej marchwi metodą destylacji parą wodną. Jego zapach jest zaskakująco złożony -- łączy ziemiste, korzenno-drzewne nuty z lekko owocowym akcentem i zieloną suchością. W perfumerii bywa stosowany jako ciekawa modyfikatorska nuta w kompozycjach ziemistych, chyprowych i orientalnych. Olejek z nasion marchwi znany jest przede wszystkim z aromaterapii i kosmetyki naturalnej ze względu na wysoką zawartość karotolu. W perfumerii haute jego zastosowanie jest rzadkie i cenne jako ingredient nieoczekiwany, nadający kompozycji niepowtarzalny charakter. Marchew w kulturze zachodniej rzadko kojarzy się z perfumami, co czyni tę nutę tym bardziej intrygującą dla koneserów.

Wetiwer haitański pochodzi z upraw na wyspie Haiti na Morzu Karaibskim i uchodzi za jeden z najbardziej wyrazistych i intensywnych wariantów tego surowca. Jego profil jest dymniejszy, bardziej surowy i ziemisty niż wersja reuniońska czy jawajska — z niemal mineralną, chłodną ostrością i głębokim, korzenno-drewnianym rdzeniem. Haiti jest jednym z największych eksporterów olejku wetiwerowego na świecie, a lokalny surowiec od dawna stanowi kręgosłup klasycznych zapachów, zwłaszcza tych uznawanych za monumentalnie eleganckie i drzewne. Doskonale funkcjonuje jako solo lub jako filar bazy w złożonych kompozycjach orientalnych.

Ambrettolide to syntetyczny lub naturalny makrocykliczny lakton -- kluczowy składnik olejku z nasion ambrety (Abelmoschus moschatus). Jego aromat jest lagodnie piżmowy, delikatnie owocowy i kremowy, z subtelną musującą nutą, która czyni go jednym z bardziej wyrafinowanych piżm w arsenale perfumeryjnym. Ambrettolide jest drogocenny ze względu na swoją wyjątkową naturalność profilu przy jednoczesnej dostępności syntetycznej. Stosowany glównie jako składnik bazy, nadaje kompozycjom niezwykłej olfaktorycznej <<miękkości>> i zmysłowości, jakby otulał skórę delikatną, przezroczystą woalką.

Drzewo sandałowe (Santalum album) jest jednym z najważniejszych surowców perfumeryjnych świata, stosowanym od ponad czterech tysięcy lat w Indiach, Chinach i na Bliskim Wschodzie do celów ceremonialnych, religijnych i kosmetycznych. Olejek z sandałowca białego zawiera przede wszystkim α-santalol i β-santalol — dwa terpeny odpowiadające za jego charakterystyczny, kremowy, nieco dymny i głęboko drewniany aromat. Najwyżej ceniony jest sandałowiec z regionu Mysore w stanie Karnataka w Indiach, choć jego dostępność drastycznie spadła z powodu nadmiernego wycinania i surowych przepisów indyjskich o ochronie. W perfumerstwie sandałowiec jest absolutnym klasykiem — pojawia się w większości orientalnych i drzewnych kompozycji jako niezastąpiony składnik bazowy.