Miód to jedna z najbardziej złożonych i wieloznacznych nut w perfumerii — jego aromat jest jednocześnie słodki, woskowy, kwiatowy i zwierzęcy, co czyni go składnikiem niepowtarzalnym i trudnym do jednoznacznej klasyfikacji. Naturalne perfumowanie miodem osiągano dawniej przez ekstrakt z wosku pszczelego lub roślin miodonośnych; dziś częściej stosuje się syntetyczne związki imitujące feromony i kwasy tłuszczowe miodu. Nuta miodowa pojawia się w każdej warstwie piramidy zapachowej — raz jako słodki akcent wierzchni, raz jako serce łączące składniki, a raz jako zmysłowa, prawie skórzana baza. Miód jest kluczowym składnikiem kompozycji orientalnych, ambrowodrzewnych i chyprowych.

Cynamon pozyskiwany jest z kory drzew cynamonowych -- przede wszystkim Cinnamomum verum (cynamon cejloński) lub Cinnamomum cassia (cynamon chiński). Olejek cynamonowy zawiera głównie aldehyd cynamonowy, który odpowiada za charakterystyczny, ciepły, słodki i korzenno-żywiczny zapach. W perfumerii cynamon jest jedną z najchętniej stosowanych nut orientalnych -- pojawia się zarówno jako nuta szczytowa (w ostrzejszej, świeższej formie korowej), jak i w sercach i bazach kompozycji orientalnych i korzennych. Jego historia sięga starożytności: był jedną z najbardziej pożądanych przypraw, cenioną przez Egipcjan, Greków i Arabów. Ciekawostką jest, że to co w sklepach sprzedawane jest jako <<cynamon>> to zazwyczaj tańsza kasja, a nie szlachetny cynamon cejloński.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Grejpfrut (Citrus paradisi) to hybryda pomarańczy i pomelo, znana od XVIII wieku — jej nazwa pochodzi od groniastego układu owoców rosnących w kiściach jak winogrona. Olejek eteryczny ze skórki grejpfruta zawiera nootkatone — związek odpowiedzialny za charakterystyczną, musującą goryczkę — oraz linalol i inne monoterpeny. Grejpfrut stał się w XX wieku symbolem świeżości i czystości w perfumerii, szczególnie po popularyzacji zapachów sportowych i aquatycznych. Olejek ma jednak bardzo krótki czas trwania, dlatego perfumerzy często wspomagają go syntetycznym nootkatonem lub estrami grejpfrutowymi. Idealny otwieracz do sportowych, zielonych i wodnych kompozycji.

Limonka (Citrus aurantifolia) różni się od cytryny profilem aromatycznym znacznie bardziej, niż mogłoby się wydawać — jej olejek jest bardziej zielony, pikantny i ziołowy, z innym zestawem związków aromatycznych. Limonka wywodzi się z Azji Południowo-Wschodniej i jest dziś uprawiana w całej strefie tropikalnej. W kuchni meksykańskiej, tajskiej i wietnamskiej jest niezastąpiona; w perfumerii wnosi zieloną, tropikalną rześkość doskonałą do morskich, letnich i aromatycznych kompozycji. Szczególnie popularna w sportowych fougères i świeżych wodach letnich — limonka kojarzy się z energią i cielesną świeżością.

Tytoń jako nuta zapachowa to jedno z najbardziej pożądanych i wielowymiarowych tworzyw we współczesnej perfumerii. Surowiec pozyskuje się z liści Nicotiana tabacum, a jego zapach — zależnie od sposobu suszenia i fermentacji — może być słodki, dymny, skórzany lub niemal kwiatowy. W kompozycjach perfumeryjnych tytoń pełni funkcję ciepłej, zmysłowej bazy nadającej głębię i trwałość, doskonale uzupełniając wanilię, rum, skórę i drewna wschodnie. Skojarzenie z tytoniem ma w perfumerii charakter romantyczny i nostalgiczny, odwołując się do starych bibliotek, skórzanych foteli i tajemniczej elegancji.

Lawenda jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych surowców perfumeryjnych na świecie, a olejek eteryczny z Lavandula angustifolia należy do najczęściej stosowanych w przemyśle. Uprawiana głównie w Prowansji, Bułgarii i Anglii, dostarcza surowca o profilu świeżym, kwiatowo-ziołowym i lekko kamforowym, z balsamicznym finiszem. Jest fundamentem klasycznej rodziny fougère i nieodłącznym elementem zapachów męskich. Aromaterapeutyczna rola lawendy sprawiła, że kojarzona jest ze spokojem i relaksem — efekt potwierdzony badaniami naukowymi.

Jeden z najważniejszych surowców w historii perfumerii — szacuje się, że 80% zapachów z pierwszej połowy XX wieku zawierało naturalne ekstrakty jaśminowe. W perfumerii stosuje się głównie dwa gatunki: Jasminum grandiflorum (jaśmin królewski) i Jasminum sambac (jaśmin arabski). Absolut jaśminowy pozyskuje się z ręcznie zbieranych kwiatów — potrzeba około miliona kwiatów na zaledwie kilogram ekstraktu. Zapach jest intensywnie kwiatowy, kremowy i słodki, z charakterystyczną głębią nadawaną przez indol. W kompozycjach najczęściej występuje w nutach serca, gdzie nadaje romantyczny, odurzający charakter.

Fasola tonka pochodzi z drzewa Dipteryx odorata rosnącego w tropikalnych lasach Ameryki Południowej, szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Jej charakterystyczny zapach zawdzięcza kumarynie — naturalnej substancji o zapachu skoszonego siana i migdałów, która po raz pierwszy wyizolowano właśnie z ziaren tonki w 1820 roku. W perfumerii tonka to jeden z najważniejszych składników baz — wnosi ciepłą, słodko-pudrową głębię, która znakomicie wiąże inne składniki i przedłuża trwałość kompozycji. Doskonale współgra z wanilią, paczulą, drewnem sandałowym i piżmem, tworząc klasyczne, orientalne lub gourmand akordy. Warto wiedzieć, że kumaryna w dużych stężeniach jest regulowana przez unijne przepisy dotyczące bezpieczeństwa kosmetyków.

Cedr jest jedną z najszerzej stosowanych nut drzewnych w perfumerstwie i stanowi fundament niezliczonych kompozycji od eaux de cologne po ciężkie orientalne bazy. W naturze cedry rosnące w Atlasie, Himalajach i Libanie różnią się profilem aromatycznym, jednak wszystkie łączy charakterystyczna sucha, żywiczna głębia. Olejek cedrowy jest pozyskiwany przez destylację parową z drewna i trocin pozostałych po przeróbce drewna, co czyni go surowcem stosunkowo zrównoważonym środowiskowo. W kompozycjach pełni rolę eleganckiej, stabilnej bazy, która wzmacnia trwałość innych składników i nadaje kompozycji maskulinistyczny, leśny charakter.

Kumaryna to organiczny związek chemiczny naturalnie występujący w tonce benzoesowej, trawie bizonowej i korzeniu arcydzięgla, jednak w perfumerstwie stosowana niemal wyłącznie w formie syntetycznej. Jej zapach jest słodki, suchy i sianowy, kojarzący się ze świeżo skoszonym sianem, kokosem i delikatnym migdałem. Była jednym z pierwszych syntetycznych składników użytych w historii nowoczesnej perfumerii -- stanowiła kluczowy element legendarnego <<Fougere Royale>> Houbiganta (1882). Dziś jest filarem całej rodziny zapachowej fougere i nieodzownym elementem ciepłych, orientalnych kompozycji.

Wanilia jest jedyną uprawną orchideą, której owoce mają komercyjne zastosowanie jako przyprawa i surowiec perfumeryjny. Nuta orchidei waniliowej łączy dwa światy: egzotykę kwiatową i ciepłą wanilię — efekt jest kremowy, słodki i tropikalny, z delikatną kwiatową lekkością. W perfumerii stosowana jest jako miękki, słodki punkt ciężkości kompozycji, często zestawiana z piżmem, drzewem sandałowym i innymi surowcami drzewnymi. Jest bardziej kwiatowa i mniej cukierkowa niż czysta wanilina.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.