Cukier to jedna z najprostszych i najbardziej wszechstronnych nut gourmandowych -- bezpośredni, słodki i niemal neutral, jak aromat białego cukru pudru lub kryształków sacharozy. W perfumerstwie cukrowy charakter osiągany jest przez etylomaltol, frukton i inne związki o wyraźnym słodkim profilu. Cukier jako nuta jest nieodłącznym elementem całej kategorii zapachów gourmand i słodkich orientalnych, gdzie pełni rolę słodkiego tła wzmacniającego inne nuty. Jego wszechstronność polega na tym, że może być zarówno świeży i wiosenny, jak i ciepły i orientalny.

Mandarynka (Citrus reticulata) jest jedną z najsłodszych i najprzyjemniejszych nut cytrusowych w perfumerii — jej olejek, tłoczony ze skórki, jest mniej kwaśny i agresywny niż cytrynowy, z dominującą, ciepłą owocową słodyczą. Mandarynka pochodzi z Azji, gdzie jest uprawiana od starożytności, a jej europejska nazwa pochodzi od mandaryńskich urzędników cesarskich w Chinach. Olejek mandarynkowy zawiera w wysokim stężeniu estry i aldehydy, nadające mu charakterystyczną, prawie owocowo-cukrową soczystość. W perfumerii jest wyjątkowo wszechstronny: sprawdza się w kompozycjach dla dzieci, w owocowych fruktalach, a także w ciepłych orientach, gdzie pełni rolę łagodnej cytrusowej nuty.

Czerwone jagody to nuta abstrakcyjna, będąca kompozycją aromatyczną odwzorowującą całe spektrum czerwonych owoców leśnych i ogrodowych, od truskawki po porzeczkę i wiśnię. W perfumerii jest to zabieg twórczy, który zamiast skupiać się na jednym owocu, oddaje zbiorowe wrażenie letniej miski owoców. Nuta ta jest powszechnie stosowana w perfumach owocowo-kwiatowych i aromatach unisex, gdzie dodaje kompozycji pełni i owocowego bogactwa. Dzięki swojej wielorodności doskonale integruje się z kwiatami, piżmami i lekkimi drzewnymi akordami.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

Owoc kakaowca pochodzi z drzewa Theobroma cacao rosnącego w tropikalnych rejonach Ameryki Środkowej i Południowej — nazwa rodzaju w języku greckim oznacza dosłownie pokarm bogów. W perfumerii stosuje się zarówno naturalne ekstrakty z ziaren kakao, jak i syntetyczne składniki odtwarzające charakterystyczny, czekoladowy zapach. Nuta ta wnosi do kompozycji ciepłą, słodko-gorzką głębię i znakomicie współgra z benzoesem, wanilią oraz drzewnymi nutami bazy. Jest szczególnie ceniona w gourmand i orientalnych kompozycjach, gdzie buduje zmysłowe, niemal jadalne oblicze zapachu. Warto wiedzieć, że kakao zawiera teobrominę — substancję odpowiedzialną m.in. za charakterystyczną trwałość tego aromatu.

Nuty korzenne to szeroka kategoria olfaktoryczna obejmująca aromaty przypraw takich jak cynamon, goździki, pieprz, imbir, kardamon, gałka muszkatołowa i inne. W perfumerii pełnią rolę ocieplającą i dramatyzującą -- nadają kompozycjom charakteru, głębi i intensywności. Mogą być stosowane zarówno jako wyraźny akcent w nutach serca, jak i jako subtelne tło wzmacniające bazy orientalne. Historia perfumeryjnych nut korzennych sięga tysięcy lat -- szlaki korzenno-handlowe starożytności dostarczały aromatycznych substancji, które stały się fundamentem wschodnich i zachodnich tradycji kosmetycznych.

Róża jest niekwestionowaną królową perfumerii, obecną w kompozycjach od tysiącleci i w niezmieniony sposób fascynującą twórców zapachów na całym świecie. Jej zapach to świat sam w sobie: może być słodka lub ostra, zmysłowa lub chłodna, owocowa lub zielona — w zależności od odmiany, regionu uprawy i metody ekstrakcji. Do najcenniejszych surowców należą absolutum Rosa damascena z Bułgarii i Turcji oraz absolutum Rosa centifolia z Grasse. Współcześnie większość zapachów zawierających różę korzysta z bogatej palety syntetycznych związków różanopochodnych: geraniol, citronellol, damascenon, damascon. Róża jest materiałem żywym, zmiennym i nieskończenie złożonym — każda interpretacja perfumeryjna jest własną historią.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.

Nuty drzewne to szeroka kategoria olfaktoryczna obejmująca wszelkie aromaty kojarzące się z drewnem, korą i lasem — od lekkich, kremowych nut białego cedru po ciężkie, dymne akcenty palisandru. W perfumerii termin ten stosuje się zarówno dla naturalnych surowców (sandałowiec, wetiweria, paczula), jak i syntetycznych molekuł (Iso E Super, Ambrox). Drzewne bazy nadają kompozycjom trwałości i charakteru, będąc niemal niezbędnym elementem każdego zapachu. Ich siła polega na wszechstronności — są dyskretne lub dominujące, suche lub kremowe, jasne lub ciemne.