Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Kwiat pomarańczy to jeden z najstarszych i najbardziej wielowymiarowych składników perfumeryjnych — stosowany od wieków zarówno w postaci olejku neroli (z gorzkiej pomarańczy), jak i absolutu czy wody kwiatowej. Jego profil łączy biało-kwiatową słodycz z cytrusową przejrzystością i delikatną miodową głębią. Kwiat pomarańczy jest integralnym składnikiem klasycznych eaux de cologne i orientalnych kompozycji bliskowschodnich — w krajach arabskich woda kwiatowa (mazaher) jest elementem kultury stołowej. W perfumerii europejskiej używany zarówno na głowie (lżejsze destylaty), jak i w sercu (absolut). Jego wszechstronność sprawia, że pojawia się w tysiącach zapachów.

Irys (Iris pallida) dostarcza jednego z najcenniejszych surowców naturalnych — orris butter, czyli masła iriasowego, pozyskiwanego z suszonych i leżakowanych kłączy. Cały proces trwa od trzech do pięciu lat: kłącza muszą suszyć się przez wiele sezonów, zanim irones — kluczowe związki zapachowe — osiągną pełnię. Zapach orris butter jest absolutnie wyjątkowy: pudrowy, kremowy i kwiatowy, z chłodną, aksamitną głębią i subtelną nutą marchewkową. Irys jest jednym z najbardziej ekskluzywnych i kosztownych składników perfumerii — kilogram masła iriasowego może kosztować kilkanaście tysięcy euro.

Gałka muszkatołowa pochodzi z drzewa muszkatołowca (Myristica fragrans), rosnącego na Wyspach Banda (dawnych Wyspach Korzennych) w Indonezji. Olejek eteryczny zawarty w nasionach zawiera miristicynę, eugenol i safrol, które tworzą ciepły, korzenny, lekko słodki i drzewny zapach z pikantnymi akcentami. W perfumerii gałka muszkatołowa pełni ważną funkcję zarówno w nutach szczytowych (jej ostrość jest wyraźna na początku), jak i w sercach orientalnych i korzeni. Stanowi klasyczny składnik orientalnych i korzeniowych kompozycji, od dawnych eaux de cologne po współczesne ambrowe kreacje. Historycznie była tak cenna, że stała się przyczyną wojen kolonialnych -- Holendrzy przez stulecia utrzymywali monopol na handel gałką muszkatołową. Kwiat gałki muszkatołowej (macis) jest odrębnym składnikiem o subtelniejszym profilu.

Cynamon pozyskiwany jest z kory drzew cynamonowych -- przede wszystkim Cinnamomum verum (cynamon cejloński) lub Cinnamomum cassia (cynamon chiński). Olejek cynamonowy zawiera głównie aldehyd cynamonowy, który odpowiada za charakterystyczny, ciepły, słodki i korzenno-żywiczny zapach. W perfumerii cynamon jest jedną z najchętniej stosowanych nut orientalnych -- pojawia się zarówno jako nuta szczytowa (w ostrzejszej, świeższej formie korowej), jak i w sercach i bazach kompozycji orientalnych i korzennych. Jego historia sięga starożytności: był jedną z najbardziej pożądanych przypraw, cenioną przez Egipcjan, Greków i Arabów. Ciekawostką jest, że to co w sklepach sprzedawane jest jako <<cynamon>> to zazwyczaj tańsza kasja, a nie szlachetny cynamon cejloński.

Szafran to najdroższy składnik zapachowy i kulinarny na świecie — pozyskuje się go ręcznie ze znamion kwiatów Crocus sativus, a zebranie jednego kilograma wymaga pracy przy około 150 000 kwiatach. Pochodzi z rejonu Bliskiego Wschodu, gdzie jest uprawiany od ponad 3500 lat, a największym producentem jest dziś Iran. W perfumerii szafran wnosi do kompozycji charakterystyczną metaliczno-skórzaną głębię z odcieniami palonego miodu, wosku i tytoniu, które czynią go niezastąpionym składnikiem orientalnych i oud-owych kompozycji. Za jego zapach odpowiadają głównie safranal i pikrokrocyna — związki niepowtarzalne w całym królestwie roślin. Wyjątkowa cena i intensywność sprawiają, że w perfumerii często stosuje się syntetyczne odpowiedniki lub wzbogacane ekstrakty.

Jeden z najważniejszych surowców w historii perfumerii — szacuje się, że 80% zapachów z pierwszej połowy XX wieku zawierało naturalne ekstrakty jaśminowe. W perfumerii stosuje się głównie dwa gatunki: Jasminum grandiflorum (jaśmin królewski) i Jasminum sambac (jaśmin arabski). Absolut jaśminowy pozyskuje się z ręcznie zbieranych kwiatów — potrzeba około miliona kwiatów na zaledwie kilogram ekstraktu. Zapach jest intensywnie kwiatowy, kremowy i słodki, z charakterystyczną głębią nadawaną przez indol. W kompozycjach najczęściej występuje w nutach serca, gdzie nadaje romantyczny, odurzający charakter.

Drzewo sandałowe (Santalum album) jest jednym z najważniejszych surowców perfumeryjnych świata, stosowanym od ponad czterech tysięcy lat w Indiach, Chinach i na Bliskim Wschodzie do celów ceremonialnych, religijnych i kosmetycznych. Olejek z sandałowca białego zawiera przede wszystkim α-santalol i β-santalol — dwa terpeny odpowiadające za jego charakterystyczny, kremowy, nieco dymny i głęboko drewniany aromat. Najwyżej ceniony jest sandałowiec z regionu Mysore w stanie Karnataka w Indiach, choć jego dostępność drastycznie spadła z powodu nadmiernego wycinania i surowych przepisów indyjskich o ochronie. W perfumerstwie sandałowiec jest absolutnym klasykiem — pojawia się w większości orientalnych i drzewnych kompozycji jako niezastąpiony składnik bazowy.

Wanilia pochodzi z pnącej orchidei Vanilla planifolia, uprawianej pierwotnie przez Azteków w Meksyku, a dziś produkowanej głównie na Madagaskarze i Tahiti. Jej charakterystyczny zapach pochodzi przede wszystkim z waniliny — organicznego aldehydu nadającego wanilii słodką, kremową głębię. W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej stosowanych składników na świecie — pojawia się zarówno jako naturalna absolutna, jak i syntetyczna wanilina lub jej pochodne, znacznie intensywniejsze od oryginału. Stanowi niezrównaną bazę dla kompozycji orientalnych, gourmand i kwiatowych, nadając im ciepło, miękkość i trwałość. Naturalny strąk wanilii nie pachnie przy zbiorze — charakterystyczny aromat rozwija się dopiero podczas wielomiesięcznego procesu fermentacji i suszenia.

Oud, znany też jako agar lub drewno agarowe, to żywica tworząca się w rdzeniu drzew Aquilaria w reakcji na infekcję grzybiczą. To jeden z najdroższych surowców naturalnych na świecie — kilogram wysokiej jakości olejku może kosztować więcej niż złoto. Zapach oudu jest wyjątkowo złożony: ciemny, dymny, zwierzęcy, z nutą ziemi, drewna i słodkiej żywicy. W perfumerii Bliskiego Wschodu stosowany od stuleci jako samodzielny zapach i składnik attar. Na Zachodzie oud przeżywa renesans od lat 2000., stając się synonimem luksusowych, niszowych kompozycji. Różni się znacznie w zależności od regionu pochodzenia.

Benzoes to żywica pozyskiwana z drzew z rodzaju Styrax, głównie ze Styrax benzoin, uprawianych w Indonezji, Laosie i Tajlandii. Jej ciepły, słodko-waniliowy zapach z balsamicznym, lekko dymnym tłem uczynił ją jednym z najpopularniejszych składników perfumeryjnych bazy od XVII wieku. Benzoes był tradycyjnie stosowany w liturgii kościelnej jako składnik kadzideł oraz do ochrony skóry w surowym klimacie — stąd dawna nazwa balsam mniszek. Współcześnie jest nieocenionym fiksatywem i słodkim, trwałym fundamentem orientalnych, ambrowych i gourmand kompozycji.

Labdanum to żywica pozyskiwana z różanecznika Cistus ladanifer, rosnącego w basenie Morza Śródziemnego — głównie w Grecji, Hiszpanii i Maroku. Jej gęsty, ambrowaty i balsamiczno-skórzany profil jest jednym z najważniejszych w perfumerii — labdanum stanowi naturalne źródło ambry roślinnej i jest kluczowym składnikiem w akordach chypre i oriental. Starożytni Grecy zbierali żywicę, czesząc kozy pascące się w zaroślach cistusa. Dziś labdanum jest stosowane w formie absolutu lub żywicy i cenione za niezrównaną trwałość i głębię ambrowatego ciepła.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.

Wetiweria (Chrysopogon zizanioides), zwana też trawą khus, to tropikalna trawa uprawiana głównie na Haiti, w Indiach i Indonezji. Olejek eteryczny pozyskuje się z korzeni przez destylację parową — kilogram olejku wymaga około 50–100 kg suszonych korzeni. Zapach wetiwerii jest złożony i wielowymiarowy: ziemisty, dymny, lekko gorzki, z nutami drewna, gleby po deszczu i korzennej głębi. Na skórze ewoluuje nieustannie przez wiele godzin, odkrywając kolejne warstwy. W perfumerii jest niezbędną bazą, nadając trwałości i ziemistego autorytetu — stosowana zarówno w klasycznych eleganckich zapachach, jak i surowej perfumerii niszowej.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.