Kardamon zielony (Elettaria cardamomum) to aromatyczna roślina z rodziny imbirowatych, uprawiana przede wszystkim w Gwatemali, Indiach i Sri Lance. Olejek eteryczny z nasion zawiera głównie 1,8-cyneol (eukaliptol) i linalol, co tworzy charakterystyczny, świeży, lekko mentolowy i korzenno-słodki zapach. W perfumerii kardamon jest jednym z najczęściej stosowanych składników korzennych -- pojawia się jako dominująca nuta szczytowa w niezliczonych orientalnych, aromatycznych i świeżych fougère kompozycjach. Jego wielowymiarowy charakter -- łączący świeżość, korzenność i słodycz -- czyni go wyjątkowo elastycznym. Kardamon jest <<królową przypraw>> (gałka muszkatołowa jest <<królem>>) i znany jest w kuchniach od skandynawskiej po arabską. W kulturze arabskiej kawa z kardamonem (qahwa) to symbol gościnności.

Osmantus, znany w Chinach jako kwiat złota, to jeden z najbardziej wyjątkowych surowców perfumeryjnych wywodzących się z Azji. Jego maleńkie, kremowożółte kwiaty mają intensywny, niepowtarzalny aromat łączący morelę, brzoskwinię, herbatę i kwiatową delikatność. Absolut osmantusa jest trudny do pozyskania w dużych ilościach, a jego zapach różni się w zależności od metody ekstrakcji. W perfumerii pojawia się w kompozycjach orientalnych, kwiatowych i owocowych — szczególnie popularny w niszowych domach z Japonii i Chin.

Szafran to najdroższy składnik zapachowy i kulinarny na świecie — pozyskuje się go ręcznie ze znamion kwiatów Crocus sativus, a zebranie jednego kilograma wymaga pracy przy około 150 000 kwiatach. Pochodzi z rejonu Bliskiego Wschodu, gdzie jest uprawiany od ponad 3500 lat, a największym producentem jest dziś Iran. W perfumerii szafran wnosi do kompozycji charakterystyczną metaliczno-skórzaną głębię z odcieniami palonego miodu, wosku i tytoniu, które czynią go niezastąpionym składnikiem orientalnych i oud-owych kompozycji. Za jego zapach odpowiadają głównie safranal i pikrokrocyna — związki niepowtarzalne w całym królestwie roślin. Wyjątkowa cena i intensywność sprawiają, że w perfumerii często stosuje się syntetyczne odpowiedniki lub wzbogacane ekstrakty.

Nuta cytrusów to w perfumerii skrót myślowy obejmujący cały wachlarz aromatów skórek owoców z rodzaju Citrus: cytryny, pomarańczy, bergamotki, grejpfruta, limonki, mandarynki i im pokrewnych. Nie jest to jeden surowiec, lecz wieloskładnikowy akord tworzący wrażenie świeżości i orzeźwienia. Cytrusy są tradycyjnie nutą głowy — ich olejki eteryczne parują szybko i nadają kompozycji żywy, radosny wstęp. Historycznie cytrusowe eaux de cologne budowane były wyłącznie lub głównie na tych nutach. Współcześnie chemicy zapachów opracowują mikrokapsułkowane cytrusy i zakotwiczone esterowe odpowiedniki, które wydłużają trwałość tych naturalnie ulotnych aromatów.

Rozmaryn to jedno z najważniejszych ziół w historii perfumerii, stosowane w kompozycjach zapachowych co najmniej od czasów średniowiecznych. Olejek eteryczny z Salvia rosmarinus jest bogaty w kamfor, cyneol i pinen, które nadają mu charakterystyczny, ostry i pobudzający zapach kojarzony ze śródziemnomorskim słońcem. Roślina pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, skąd jest eksportowana na cały świat jako przyprawa, surowiec kosmetyczny i perfumeryjny. W perfumerii rozmaryn doskonale sprawdza się zarówno jako żywa, ziołowa nuta top, jak i jako aromatyczne serce fougère i cologne.

Tymianek pospolity to jedno z najważniejszych ziół kulinarnych i leczniczych świata, uprawiane od starożytności w regionie śródziemnomorskim. Jego olejek eteryczny zawiera tymol i karwakrol, które odpowiadają za intensywny, ziołowo-korzenny profil z kamforową ostrością i ciepłem. W perfumerii tymianek pełni rolę żywej, aromatycznej nuty przywołującej gorące, skaliste wybrzeża Prowansji i Grecji. Doskonale komponuje się z innymi ziołami śródziemnomorskimi — rozmarynem, szałwią i lawendą — tworząc typową olfaktoryczną pocztówkę z południa Europy.

Grejpfrut (Citrus paradisi) to hybryda pomarańczy i pomelo, znana od XVIII wieku — jej nazwa pochodzi od groniastego układu owoców rosnących w kiściach jak winogrona. Olejek eteryczny ze skórki grejpfruta zawiera nootkatone — związek odpowiedzialny za charakterystyczną, musującą goryczkę — oraz linalol i inne monoterpeny. Grejpfrut stał się w XX wieku symbolem świeżości i czystości w perfumerii, szczególnie po popularyzacji zapachów sportowych i aquatycznych. Olejek ma jednak bardzo krótki czas trwania, dlatego perfumerzy często wspomagają go syntetycznym nootkatonem lub estrami grejpfrutowymi. Idealny otwieracz do sportowych, zielonych i wodnych kompozycji.

Tytoń jako nuta zapachowa to jedno z najbardziej pożądanych i wielowymiarowych tworzyw we współczesnej perfumerii. Surowiec pozyskuje się z liści Nicotiana tabacum, a jego zapach — zależnie od sposobu suszenia i fermentacji — może być słodki, dymny, skórzany lub niemal kwiatowy. W kompozycjach perfumeryjnych tytoń pełni funkcję ciepłej, zmysłowej bazy nadającej głębię i trwałość, doskonale uzupełniając wanilię, rum, skórę i drewna wschodnie. Skojarzenie z tytoniem ma w perfumerii charakter romantyczny i nostalgiczny, odwołując się do starych bibliotek, skórzanych foteli i tajemniczej elegancji.

Drewno gwajakowe pochodzi z Bulnesia sarmientoi, drzewa rosnącego w Gran Chaco — suchym regionie Ameryki Południowej obejmującym Argentynę, Paragwaj i Boliwię. Jego olejek eteryczny jest wyjątkowy ze względu na intensywną, różowo-drzewną woń, która w naturalny sposób łączy aspekty kwiatowe z drzewnymi. W perfumerstwie drewno gwajakowe jest cenione jako składnik tworzący naturalny pomost między sercem kwiatowym a drzewną bazą kompozycji. Niestety, nadmierne wycinanie drzew spowodowało, że Bulnesia sarmientoi znalazła się na liście gatunków zagrożonych CITES, co skłoniło branżę perfumeryjną do poszukiwania zrównoważonych źródeł lub syntetycznych alternatyw.

Paczula (Pogostemon cablin) to roślina z rodziny jasnotowatych, uprawiana głównie w Indonezji i na Filipinach. Jej olejek eteryczny pozyskiwany jest z liści przez destylację parą wodną i należy do najbardziej charakterystycznych surowców perfumerskich — rozpoznawalny niemal natychmiast ze względu na ziemisty, intensywnie drzewny i ciepły zapach. Paczula jest nieodłącznie związana z estetyką lat 60. i 70. XX wieku, jednak w rękach współczesnych perfumerów zyskuje nowe oblicze. Świeży olejek ma profil nieco ostry i zielony, który z wiekiem łagodnieje i nabiera kremowej głębi — stąd cenione są dojrzałe, leżakowane partie surowca.

Wetiweria (Chrysopogon zizanioides), zwana też trawą khus, to tropikalna trawa uprawiana głównie na Haiti, w Indiach i Indonezji. Olejek eteryczny pozyskuje się z korzeni przez destylację parową — kilogram olejku wymaga około 50–100 kg suszonych korzeni. Zapach wetiwerii jest złożony i wielowymiarowy: ziemisty, dymny, lekko gorzki, z nutami drewna, gleby po deszczu i korzennej głębi. Na skórze ewoluuje nieustannie przez wiele godzin, odkrywając kolejne warstwy. W perfumerii jest niezbędną bazą, nadając trwałości i ziemistego autorytetu — stosowana zarówno w klasycznych eleganckich zapachach, jak i surowej perfumerii niszowej.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.