Cytryna jest jednym z najpowszechniej stosowanych składników perfumeryjnych na świecie — jej olejek eteryczny, tłoczony na zimno ze skórki, zawiera ponad 70% limonenu, który odpowiada za charakterystyczną, świeżą kwasowość. Cytryna jest obecna w perfumach od stuleci: to jeden z filarów tradycyjnych wód kolońskich, które wywodzą się z XVIII-wiecznego Kolonii. Zapach skórki cytrynowej jest żywszy i bardziej złożony niż sam sok — obejmuje kwiatowe, trawiste i żywiczne podtony obok dominującego cierpko-kwasowego cytrusu. Ze względu na szybką ulotność olejku, w kompozycjach stosuje się też syntetyczne odpowiedniki i mikrokapsułkowanie.

Neroli to olejek eteryczny destylowany z kwiatów gorzkiej pomarańczy (Citrus aurantium), a jego nazwa pochodzi od księżnej Neroli, Anne-Marie de la Trémoille, która w XVII wieku spopularyzowała go na dworze królewskim. Ceniony jest jako jeden z najdroższych i najbardziej szlachetnych składników perfumeryjnych — do uzyskania kilograma olejku potrzeba ponad tysiąca kilogramów świeżych kwiatów. Jego zapach łączy kwiatową słodycz z cytrusową świeżością, lekką goryczką i urzekającą podnutą zieleni, co czyni go idealnym składnikiem wód kolońskich i flankalnich. Neroli stanowi serce legendarnych eaux de cologne i jest nieodzownym elementem wielu klasycznych kompozycji perfumeryjnych.

Bergamotka jest jednym z najbardziej wszechstronnych składników perfumeryjnych — olejek eteryczny tłoczony na zimno ze skórki owoców Citrus bergamia jest obecny w szacunkowo 30–40% wszystkich współczesnych kompozycji. Drzewo bergamotkowe pochodzi prawdopodobnie z Azji, ale uprawiane jest niemal wyłącznie w wąskim pasie wybrzeża kalabryjskiego w południowych Włoszech, gdzie mikroklimat jest niemożliwy do odtworzenia gdziekolwiek indziej. Bergamotka jest też nieodłącznym składnikiem herbaty Earl Grey, w której jej skórkę stosuje się od XIX wieku. W perfumerii wnosi świeżość, elegancję i subtelną kwiatowość, harmonizując niemal z każdą inną nutą — od cytrusowych po orientalne.

Róża jest niekwestionowaną królową perfumerii, obecną w kompozycjach od tysiącleci i w niezmieniony sposób fascynującą twórców zapachów na całym świecie. Jej zapach to świat sam w sobie: może być słodka lub ostra, zmysłowa lub chłodna, owocowa lub zielona — w zależności od odmiany, regionu uprawy i metody ekstrakcji. Do najcenniejszych surowców należą absolutum Rosa damascena z Bułgarii i Turcji oraz absolutum Rosa centifolia z Grasse. Współcześnie większość zapachów zawierających różę korzysta z bogatej palety syntetycznych związków różanopochodnych: geraniol, citronellol, damascenon, damascon. Róża jest materiałem żywym, zmiennym i nieskończenie złożonym — każda interpretacja perfumeryjna jest własną historią.

Hiacynt (Hyacinthus orientalis) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych wiosennych zapachów — silny, gęsty, kwiatowo-zielony z subtelną wodistością i słodyczą. Absolut hiacyntu pozyskiwany jest metodą ekstrakcji i należy do drogich naturalnych surowców — kwiaty są delikatne i wymagają ostrożnego postępowania. W perfumerii hiacynt nadaje kompozycjom wiosennego, żywego charakteru — intensywnego, lecz zielonego, bez ciężkości kwiatów tropikalnych. Charakterystyczna nuta zielonej łodygi, towarzysząca kwiatowemu sercu, jest typowa i rozpoznawalna.

Cedr jest jedną z najszerzej stosowanych nut drzewnych w perfumerstwie i stanowi fundament niezliczonych kompozycji od eaux de cologne po ciężkie orientalne bazy. W naturze cedry rosnące w Atlasie, Himalajach i Libanie różnią się profilem aromatycznym, jednak wszystkie łączy charakterystyczna sucha, żywiczna głębia. Olejek cedrowy jest pozyskiwany przez destylację parową z drewna i trocin pozostałych po przeróbce drewna, co czyni go surowcem stosunkowo zrównoważonym środowiskowo. W kompozycjach pełni rolę eleganckiej, stabilnej bazy, która wzmacnia trwałość innych składników i nadaje kompozycji maskulinistyczny, leśny charakter.

Szałwia lekarska towarzyszy człowiekowi od tysiącleci jako zioło lecznicze, przyprawowe i rytualne — jej łacińska nazwa Salvia pochodzi od słowa oznaczającego uzdrawianie. Olejek eteryczny zawiera tujon, cyneol i kamfor, co nadaje mu intensywny, ziołowo-kamforowy profil z ciepłym żywicznym tłem. W perfumerii szałwia jest wszechstronnym składnikiem: pojawia się w aromatycznych fougère jako sercowa nuta, w orientalnych jako korzenna głębia, a w akwatycznych jako wyrazisty zielony kontrast. To jeden z filarów tradycji śródziemnomorskiej w sztuce tworzenia zapachów.

Geranium zapachowe (Pelargonium graveolens) to jedna z najcenniejszych roślin w arsenale naturalnej perfumerii — olejek eteryczny z jego liści ma wyjątkowo złożony profil: różany, zielony, lekko mentolowy i ziołowy jednocześnie. Olejek pozyskuje się z całej zielnej masy przez destylację parową i jest ceniony jako naturalna alternatywa lub uzupełnienie drogiego olejku różanego. Pelargonium ma kluczowe znaczenie w przemyśle kosmetycznym i perfumeryjnym. Warianty z różnych regionów uprawy różnią się chemicznie — stąd geranium bourbońskie z Reunion bywa traktowane jako osobna nuta.

Fasola tonka (Dipteryx odorata) to nasiona tropikalnego drzewa z rodziny motylkowatych, rosnącego w Ameryce Południowej -- szczególnie w Wenezueli i Brazylii. Charakterystyczny, słodki zapach zawdzięcza wysokiej zawartości kumaryny -- związku o charakterze waniliowym z akcentami migdałów, tytoniu i świeżo skoszonego siana. Kumaryna była jedną z pierwszych cząsteczek syntetycznie wyprodukowanych na potrzeby perfumerii (1868 r.), co uczyniło fasolę tonka pośrednim katalizatorem nowoczesnego przemysłu zapachowego. W perfumach fasola tonka jest klasyczną nutą bazową o ogromnej trwałości i złożoności -- zmysłowa, ciepła i aksamitna. Stosowana od klasycznych fougère po nowoczesne orientale. W USA kumaryna jest ograniczona w produktach spożywczych, jednak jej stosowanie w perfumach pozostaje powszechne.

Piżmo to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych nut zapachowych w historii perfumerii. Naturalnie pozyskiwane z gruczołu brzusznego samca piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus), ma głęboki, zwierzęcy, ciepły i skórowy zapach. Ze względu na ochronę tego zagrożonego gatunku, naturalne piżmo zwierzęce jest praktycznie nieużywane we współczesnej perfumerii komercyjnej -- zastąpione przez szeroką rodzinę syntetycznych związków muskusowych. Piżmo pełni w kompozycjach perfumeryjnych funkcję fiksatora, wzmacniacza i ocieplającego fundamentu bazy. Jego historia sięga starożytnych szlaków jedwabnych, gdzie piżmo było cenniejsze wagowo od złota. Dziś słowo <<piżmo>> w kontekście perfumeryjnym niemal zawsze odnosi się do jego syntetycznych odpowiedników.

W perfumerii bursztyn (znany też jako ambra w sensie kompozycji) nie odnosi się bezpośrednio do żywicy kopalnej, lecz do klasycznej kompozycji zapachowej opartej na połączeniu labdanum, benzoesu lub wanilii z balsamem styraksowym, tworzącym ciepłą, żywiczną, nieco słodką bazę. Jego zapach jest kojący, zmysłowy, orientalny -- ewokuje ciepło słonecznych wybrzeży, stare żywice i egzotyczne kadzidła. Bursztyn jako nuta bazowa pojawia się w ogromnej liczbie kompozycji orientalnych, chyprowych i kwiatowych, gdzie pełni rolę zarówno modyfikatora, jak i fiksatora. Naturalny bursztyn kopalny posiada znikomy zapach i rzadko jest stosowany w perfumerii, stąd termin perfumeryjny jest ściśle konwencją branżową. Ciekawostką jest, że skład <<bursztynowej>> bazy znacząco różni się między domami perfumeryjnymi.